Những ngày cuối tháng 5, khi mặt trời vừa nhô lên khỏi những triền đồi ở xã Phúc Hòa, tỉnh Bắc Ninh, từng đoàn xe tải đã nối đuôi nhau vào làng mua vải. Không khí mùa vụ nhộn nhịp phủ kín các con đường quê.
Trong tiếng cười nói của thương lái, tiếng kéo cắt cuống lách cách và mùi vải chín thơm ngọt, có người vui như mở hội, nhưng cũng có người đứng lặng nhìn cả vườn cây trơ lá.
Mấy ngày nay, anh Bùi Mạnh Thắng (ở thôn Vôi) gần như không có thời gian nghỉ tay. Từ sáng sớm đến tối muộn, anh cùng người thân liên tục thu hái, đóng thùng, cân vải cho thương lái. Đây đang là cao điểm thu hoạch vải thiều sớm, với anh Thắng mùa vải năm nay là mùa được giá .
Gia đình anh gắn bó với cây vải gần 20 năm, hiện trồng khoảng 0,7ha. Trong khi nhiều hộ dân xung quanh thất thu vì vải mất mùa, vườn nhà anh vẫn sai trĩu quả, sản lượng ước đạt khoảng 5 tấn.
Một người trồng vải xã Phúc Hòa vui mừng vì năm nay bán được giá.
Đứng dưới gốc vải đỏ rực, anh Thắng không giấu được niềm vui khi liên tục nhận điện thoại của thương lái hỏi mua. “Tôi đã bán được khoảng 3 tấn vải rồi. Năm nay vải mất mùa nên giá cao, gần 40.000 đồng/kg. Từ đầu vụ đến nay, tôi không phải lo chuyện giá bán”, anh Thắng hồ hởi nói.
Niềm vui ấy càng rõ hơn khi nhiều năm trước, có thời điểm vải rớt giá mạnh, người dân phải chở đi bán lẻ từng sọt ngoài chợ. Bởi vậy, với những hộ còn giữ được sản lượng năm nay, đây được xem là vụ mùa “gỡ gạc” hiếm có.
Không riêng gia đình anh Thắng, vườn vải sớm của ông Ngô Tường Vi, ở thôn Quất Du 2, xã Phúc Hòa, cũng tấp nập người ra vào suốt nhiều ngày qua.
Ông Vi cho biết, khoảng một tuần trước khi vải chín, mỗi ngày có từ 3-4 thương lái đến tận vườn hỏi mua. Nhiều người còn muốn đặt cọc mua cả vườn từ sớm nhưng ông từ chối vì muốn bán theo từng đợt để giữ giá.
Thương lái về thu mua vải thiều Bắc Ninh.
Vườn vải rộng khoảng 1ha của gia đình ông năm nay dự kiến cho sản lượng khoảng 10 tấn. Đặc biệt, ngay đầu vụ, có thời điểm ông bán được tới 70.000 đồng/kg.
“Vải nhà tôi làm theo tiêu chuẩn xuất khẩu nên giá cao hơn mặt bằng chung. Năm nay thương lái tìm đến rất đông”, ông Vi chia sẻ.
Giữa mùa nắng nóng, những sọt vải đỏ au mang về tiền triệu mỗi ngày khiến không ít hộ dân phấn khởi. Thế nhưng, chỉ cách vài khu vườn trĩu quả ấy, nhiều người trồng vải lại rơi vào cảnh trắng tay, trong đó có gia đình ông Nguyễn Văn Thuần (ở thôn Vôi) trồng hơn 1ha vải nhưng năm nay gần như không có quả.
Cùng chung tâm trạng tiếc nuối, ông Nguyễn Văn Thiết ở thôn Lân Thịnh, xã Phúc Hòa, đứng giữa vườn vải mà không giấu nổi nỗi buồn. Gia đình ông trồng gần 1ha vải thiều. Những năm trước, sản lượng thường đạt hơn 6 tấn, nhưng năm nay chỉ thu được chưa đầy 1 tấn.
“Năm nay vải bán được hơn 40.000 đồng/kg, cao hơn hẳn mọi năm. Chỉ tiếc là mất mùa, sản lượng chỉ bằng khoảng 1/4 năm ngoái”, ông Thiết chia sẻ.
Theo người dân địa phương, thời tiết thất thường trong giai đoạn cây ra hoa, đậu quả là nguyên nhân khiến nhiều diện tích vải thiều bị mất mùa.
Năm nay, vụ vải thiều ở tỉnh Bắc Ninh có người vui vì cây trĩu quả, bán được giá, nhưng có người buồn vì mất trắng.
Lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Phúc Hòa cho biết, Phúc Hòa là vùng trồng vải sớm trọng điểm của tỉnh Bắc Ninh. Đến ngày 25/5, địa phương đã tiêu thụ khoảng 6.000 tấn vải sớm.
Điều khiến nhiều nhà vườn phấn khởi là năm nay giá vải duy trì ở mức cao, dao động từ 35.000 - 50.000 đồng/kg. Cá biệt, có những vườn vải chất lượng cao bán được với giá hơn 100.000 đồng/kg.
Mùa vải năm nay ở Bắc Ninh vì thế trở thành bức tranh nhiều gam màu. Ở nơi này, tiếng cười vang lên dưới những gốc vải đỏ rực vì trĩu quả, được giá. Nhưng ở nơi khác, có những người nông dân chỉ biết đứng nhìn những cành cây thưa quả trong tiếc nuối.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, năm nay toàn tỉnh Bắc Ninh có khoảng 29.800ha vải thiều, sản lượng dự kiến hơn 95.000 tấn. Trong đó, diện tích vải sớm khoảng 8.200ha với sản lượng hơn 40.000 tấn; vải chính vụ khoảng 21.600ha, sản lượng hơn 55.000 tấn.