Giữa những ngày đầu mùa vải chín sớm, con đường dẫn vào thôn Thái Hòa, xã Phúc Hòa, tỉnh Bắc Ninh đông nghịt người. Xe ô tô nối đuôi nhau đỗ kín ven đường, từng tốp du khách háo hức tìm đến một “báu vật” đặc biệt của vùng đất nổi tiếng với vải thiều là cây vải tổ hơn 100 năm tuổi.
Đứng dưới tán cây rộng như chiếc ô khổng lồ, nhiều người không giấu được sự ngỡ ngàng. Thân cây xù xì, to đến mức 3-4 người ôm mới xuể. Những chùm vải đỏ hồng sai trĩu cành, phủ kín từ gốc tới ngọn.
Du khách thích thú chụp ảnh với cây vải tổ ở xã Phúc Hòa.
Chị Trịnh Thị Lan - ở phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh - cho biết, dù đã nhiều lần ăn vải thiều Phúc Hòa nhưng đây là lần đầu chị tận mắt thấy cây vải trăm năm tuổi nổi tiếng của địa phương.
“Nhìn ngoài đời còn ấn tượng hơn trên mạng xã hội. Cây rất lớn, quả dày đặc. Tôi bất ngờ vì một cây vải có thể tồn tại hơn 100 năm mà năm nào cũng sai quả như vậy”, chị Lan chia sẻ.
Chủ nhân của cây vải đặc biệt này là anh Dương Đức Chung . Nhắc đến cây vải tổ, anh Chung tự hào nói đó là “gia tài” mà ông nội để lại cho con cháu.
“Từ khi tôi còn nhỏ đã thấy cây vải đứng sừng sững giữa vườn. Đến nay cây cao hơn 14m, tán rộng khoảng 30m”, anh Chung kể.
Cây vải tổ sai trĩu quả từ gốc đến ngọn.
Theo anh Chung, cây thuộc giống vải sớm U Hồng, một trong những giống vải nổi tiếng của vùng Phúc Hòa. Điều đặc biệt là cây vải này chưa từng mất mùa. Năm nào cũng thu về vài tạ quả.
“Năm nay cây cho khoảng 6 tạ quả. Trung bình mỗi năm đạt khoảng 5 tạ. Quả vải của cây tổ ngon, ngọt hơn những cây khác trong vườn, hạt nhỏ, cùi dày”, anh Chung nói.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là việc chăm sóc cây vải trăm năm tuổi không quá đặc biệt. Gia đình vẫn chăm bón theo quy trình thông thường như các cây vải khác trong vườn. Khó khăn lớn nhất là cây quá cao nên việc thu hoạch quả trên ngọn khá vất vả.
Không chỉ là cây ăn quả, cây vải tổ giờ đây đã trở thành điểm check-in nổi tiếng mỗi mùa hè. Những ngày cao điểm, gia đình anh Chung đón hơn 1.000 lượt khách đến tham quan, chụp ảnh.
Du khách ở trong và ngoài tỉnh đến tham quan cây vải tổ.
“Từ sáng đến tối đều có khách vào xem cây. Trung bình mỗi ngày khoảng 600-700 người. Có hôm tối muộn vẫn có đoàn khách nơi xa đến chiêm ngưỡng cây vải tổ”, anh Chung cho biết.
Theo UBND xã Phúc Hòa, đây là cây vải lâu năm nhất tỉnh Bắc Ninh, có tuổi đời hơn 100 năm. Cây có nguồn gốc từ tỉnh Hải Dương cũ, nay thuộc thành phố Hải Phòng, sau đó được đưa về trồng tại vùng đất Phúc Hòa và sinh trưởng bền bỉ cho tới hôm nay.
Sức hút đặc biệt của cây vải tổ không chỉ nằm ở tuổi đời hiếm có mà còn ở giá trị thương hiệu mà nó mang lại cho vùng vải thiều Phúc Hòa.
Chính vì vậy, năm nay, xã Phúc Hòa lần đầu tiên tổ chức đấu giá quyền khai thác quả cây vải tổ của gia đình anh Dương Đức Chung. Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người dân và doanh nghiệp.
Trao quyền khai thác quả cây vải thiều tổ cho người đấu giá thành công.
Buổi đấu giá diễn ra sôi động với sự tham gia của gần 20 tổ chức, cá nhân. Mức giá khởi điểm là 50 triệu đồng, sau đó liên tục được đẩy lên khi nhiều người muốn sở hữu quyền khai thác sản lượng vải của cây trăm tuổi nổi tiếng.
Kết quả, một doanh nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh đã đấu giá thành công quyền khai thác toàn bộ số quả của cây vải tổ trong năm nay với mức giá 100 triệu đồng.
Con số này khiến nhiều người bất ngờ bởi sản lượng của cây chỉ khoảng vài tạ quả. Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, giá trị lớn nhất không nằm ở số lượng quả thu hoạch mà ở ý nghĩa quảng bá thương hiệu.
Việc đấu giá quyền khai thác cây vải tổ góp phần quảng bá vải thiều Phúc Hòa.
Việc đấu giá quyền khai thác cây vải tổ được xem là điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động xúc tiến thương mại, tiêu thụ vải thiều Phúc Hòa năm 2026. Qua đó góp phần nâng tầm thương hiệu vải thiều địa phương, thu hút khách du lịch và tạo hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ.
Dưới tán cây cổ thụ đỏ rực quả chín, dòng người vẫn tiếp tục tìm về. Không chỉ để ngắm một cây vải đặc biệt, mà còn để cảm nhận sức sống bền bỉ của một “chứng nhân” hơn thế kỷ gắn bó với vùng đất vải thiều Phúc Hòa.