Bắt đầu từ ngày 1/6 tới đây, toàn bộ xăng không chì (xăng khoáng RON 95) sẽ chính thức ngừng kinh doanh.
Theo Thông tư 50/2025, bắt đầu từ ngày 1/6 tới đây, toàn bộ xăng không chì (xăng khoáng RON 95) sẽ chính thức ngừng kinh doanh và bắt buộc phải được phối trộn, pha chế thành xăng sinh học E10 để sử dụng cho xe động cơ xăng trên phạm vi toàn quốc. Xăng E10 là hỗn hợp nhiên liệu bao gồm 90% xăng khoáng truyền thống và 10% cồn sinh học ethanol. Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này của thị trường năng lượng đang đặt ra nhiều câu hỏi cho giới tài xế về việc liệu phương tiện của mình có tương thích với loại nhiên liệu mới hay không, và cần lưu ý những gì trong quá trình bảo dưỡng.
Về bản chất, việc ứng dụng xăng E10 không phải là điều quá mới mẻ trên thế giới. Theo Tổ chức tư vấn chính sách giao thông độc lập của Vương quốc Anh (RAC Foundation), hầu hết ô tô chạy xăng sản xuất từ năm 2011 trở đi đều có thể sử dụng xăng E10 một cách hoàn toàn an toàn. Các nhà sản xuất đã lường trước xu hướng sử dụng nhiên liệu sinh học trên toàn cầu nên đã trang bị cho các dòng xe mới những vật liệu chịu được đặc tính hóa học của ethanol như thép không gỉ, nhựa PTFE hay cao su FKM. Tương tự đối với xe máy, hầu hết các nhà sản xuất lớn như Honda, Yamaha hay Piaggio đều đã thiết kế xe hiện đại tương thích tốt với nhiên liệu pha cồn. Các thương hiệu như Toyota, Honda hay Ford tại Việt Nam cũng đã lên tiếng khẳng định xăng sinh học E10 không hề gây hại cho động cơ của các dòng xe do hãng phân phối.
Mặc dù xe đời mới hoàn toàn "miễn nhiễm" với các rủi ro, sự chú ý đặc biệt lại được dồn vào nhóm phương tiện đời cũ. PGS-TS Đàm Hoàng Phúc (Đại học Bách khoa Hà Nội) phân tích chi tiết rằng ethanol đóng vai trò như một chất dung môi có tính tẩy rửa mạnh. Về cơ bản, ethanol không gây ảnh hưởng tới các chi tiết cơ khí bằng kim loại cứng trong buồng đốt, nhưng lại tác động trực tiếp tới các vật liệu phi kim như gioăng, phớt, ống dẫn nhiên liệu bằng cao su hay nhựa. Đối với ô tô sản xuất trước năm 2000, hoặc xe máy đời cũ sử dụng bộ chế hòa khí (bình xăng con) như Honda Dream, Super Cub, Wave đời đầu, Yamaha Sirius, Suzuki Viva... hệ thống nhiên liệu chưa được thiết kế vật liệu kháng cồn. Nếu tiếp xúc liên tục với xăng E10, các chi tiết này dễ bị lão hóa, dẫn đến rò rỉ đường ống, tắc chế hòa khí, làm xe giật cục hoặc khó khởi động.
Xăng E10 bán tại cây xăng của PVOIL. Ảnh: PVOIL
Dưới góc độ thực tế bảo dưỡng, anh Nguyễn Trung Khanh, một nhân viên kỹ thuật tại gara ở TP Hồ Chí Minh, đưa ra lời khuyên thiết thực: "Người dùng nên duy trì thói quen sử dụng xe thường xuyên, tránh để nhiên liệu tồn đọng quá lâu trong bình chứa". Việc thay lọc nhiên liệu và kiểm tra định kỳ hệ thống cấp xăng, đường ống dẫn, gioăng cao su là vô cùng cần thiết để giúp động cơ vận hành bền bỉ hơn khi chuyển sang nhiên liệu sinh học.
Để chắc chắn 100% phương tiện của mình tương thích với xăng E10, các chuyên gia khuyến cáo người dân thực hiện ba bước kiểm tra cơ bản. Thứ nhất, tra cứu Sách hướng dẫn sử dụng ở mục "Nhiên liệu" để xem chỉ số octane và cảnh báo về hàm lượng ethanol. Tùy từng dòng xe mà mức độ chịu đựng ethanol sẽ khác nhau; ví dụ Toyota Corolla Altis 2022 có thể dùng tới E85, nhưng Mitsubishi Xforce lại cảnh báo chỉ dùng tối đa E10 để bảo vệ cảm biến. Thứ hai, kiểm tra trực tiếp nắp bình xăng xem có các ký hiệu như "Up to E10" hay "E10 Compatible" hay không. Thứ ba, nếu không rõ ràng, tài xế hãy liên hệ trực tiếp với hotline chăm sóc khách hàng của hãng xe để được tư vấn chính xác nhất. Chỉ cần trang bị đủ kiến thức và tuân thủ quy trình bảo dưỡng, xăng E10 hoàn toàn là một giải pháp vận hành an toàn và xanh sạch cho phương tiện của bạn.