Đà Nẵng giải bài toán "nhạy cảm" trong giải phóng mặt bằng

Tư vấn pháp lý theo từng bước của dự án

Ngày 16/4, Hội Luật gia Đà Nẵng và Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố ký kết chương trình phối hợp nâng cao chất lượng tư vấn pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho người dân tại các khu vực thực hiện thu hồi đất giai đoạn 2026–2030.

Chương trình được thiết kế với điểm nhấn là đưa hoạt động tư vấn pháp lý bám sát từng giai đoạn của dự án, thay vì chỉ tham gia khi phát sinh vướng mắc như trước đây. Theo đó, tư vấn sẽ được triển khai xuyên suốt từ khâu chuẩn bị thu hồi đất, kiểm đếm, lập phương án bồi thường, đến công khai chi trả và cả sau tái định cư.

Ông Nguyễn Bá Sơn cho rằng tư vấn pháp luật phải đi vào thực chất, bám sát từng dự án

Ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng cho biết, đây là cách tiếp cận mang tính "đi trước một bước", nhằm giải quyết các vấn đề ngay từ gốc, hạn chế tối đa phát sinh tranh chấp, khiếu nại kéo dài, vốn là điểm nghẽn phổ biến trong công tác giải phóng mặt bằng nhiều năm qua.

Ông nhận định hoạt động phối hợp không dừng ở ký kết mà phải được cụ thể hóa bằng hành động. Hai bên đã thống nhất xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu, tập huấn đến tận cơ sở để đội ngũ cán bộ, luật gia cùng "ghé vai" thực hiện nhiệm vụ chung.

Theo ông Sơn, năm 2026 là thời điểm bản lề trong triển khai các nghị quyết nhiệm kỳ, đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy lẫn phương thức hoạt động. Nếu không kịp thích ứng với thực tiễn, các tổ chức sẽ tụt lại phía sau. Vì vậy, việc đưa tư vấn pháp luật vào trực tiếp các dự án thu hồi đất được xem là bước chuyển quan trọng.

Ký kết mở ra hướng tháo gỡ các vướng mắc pháp lý trong các dự án hạ tầng tại Đà Nẵng

Từ thực tế triển khai, chương trình sẽ tổ chức tư vấn trực tiếp tại cơ sở với tần suất 2 đến 3 buổi mỗi tuần; thành lập các tổ tư vấn lưu động; thiết lập đường dây nóng và kênh tư vấn trực tuyến. Song song đó là các hoạt động tuyên truyền như phát hành tài liệu hỏi, đáp, tổ chức đối thoại, hòa giải nhằm giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

Cách làm này hướng đến mục tiêu không chỉ giải quyết vụ việc cụ thể mà còn nâng cao nhận thức pháp luật trong cộng đồng, từ đó giảm thiểu tranh chấp ngay từ đầu.

Không chỉ đúng luật, còn phải "trọn tình" với người bị thu hồi đất

Trong khi đó, theo Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất Tp.Đà Nẵng Võ Nguyên Chương, quản lý đất đai và bồi thường giải phóng mặt bằng là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm, tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.

Ông Võ Nguyên Chương, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất Đà Nẵng, cho rằng giải phóng mặt bằng là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm, luôn tiềm ẩn rủi ro pháp lý nếu không có cách tiếp cận phù hợp

Ông cho rằng mỗi dự án thu hồi đất không đơn thuần là câu chuyện thủ tục hành chính, mà gắn với đời sống, ký ức và quyền lợi của người dân, những người phải rời bỏ nơi ở lâu đời để nhường đất cho phát triển. Vì vậy, quá trình này luôn đòi hỏi sự cân bằng giữa tuân thủ pháp luật và đảm bảo hài hòa lợi ích.

"Đó là câu chuyện về quyền lợi, niềm tin và sự đồng hành", ông Chương nói, đồng thời cho rằng cán bộ thực thi, dù nỗ lực đến đâu, vẫn có thể đối diện với rủi ro pháp lý khi các quy định chưa theo kịp thực tiễn.

Trong khi đó, sự tham gia của đội ngũ luật gia được xem là "lá chắn" hỗ trợ cả cơ quan quản lý lẫn người dân. Thực tế tại một số dự án lớn như nâng cấp quốc lộ 14B hay cao tốc Bắc – Nam đoạn qua Đà Nẵng cho thấy, khi có sự phối hợp chặt chẽ với Hội Luật gia, nhiều vướng mắc đã được tháo gỡ kịp thời.

Chương trình ký kết lần này được xây dựng trên nền tảng hợp tác trước đó, nhưng mở rộng phạm vi và nâng tầm về chiều sâu. Điểm mới là hoạt động pháp lý không chỉ hỗ trợ từ xa mà đi thẳng vào thực địa, tiếp cận trực tiếp các hộ dân bị ảnh hưởng.

Mục tiêu đặt ra khá cụ thể: Giảm tỷ lệ đơn thư khiếu nại, tố cáo; rút ngắn thời gian bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; nâng cao mức độ hài lòng của người dân; đồng thời góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách từ thực tiễn triển khai.

Theo lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất, nếu thực hiện hiệu quả, mô hình này có thể trở thành kinh nghiệm để nhân rộng, góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, minh bạch.

Mỗi dự án thu hồi đất không chỉ là thủ tục hành chính mà còn gắn với quyền lợi và ký ức của người dân

Điểm cốt lõi của chương trình nằm ở việc thay đổi cách tiếp cận: Từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa rủi ro; từ làm theo quy trình sang giải quyết vấn đề thực chất; từ hành chính đơn thuần sang tăng cường đối thoại và đồng hành với người dân.

Trong khi Đà Nẵng đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và phát triển đô thị, nhu cầu giải phóng mặt bằng sẽ tiếp tục gia tăng. Khi đó, việc tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận xã hội không chỉ giúp rút ngắn tiến độ dự án mà còn giảm áp lực cho bộ máy quản lý. 

Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng muốn hút vốn lớn, luật chơi phải rõĐỌC NGAY

Việc ký kết và triển khai chương trình phối hợp giữa Trung tâm Phát triển quỹ đất và Hội Luật gia vì thế mang tính thể chế, nhằm cụ thể hóa định hướng lấy người dân làm trung tâm trong quá trình phát triển.

Nếu được vận hành hiệu quả, mô hình này không chỉ góp phần tháo gỡ "nút thắt" giải phóng mặt bằng, mà còn mở ra cách tiếp cận mới trong quản lý đô thị, nơi pháp luật không chỉ là công cụ quản lý, mà trở thành cầu nối giữa chính quyền và người dân.