Thủ tướng Lê Minh Hưng: Không chấp nhận tăng trưởng cao mà đánh đổi ổn định vĩ mô

Ngày 10-4, tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI, phát biểu tại thảo luận tổ 11 (đoàn TP Hải Phòng, Quảng Ngãi) về các báo cáo kinh tế - xã hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết qua theo dõi thảo luận tại kỳ họp thứ nhất, các đại biểu Quốc hội tiếp cận rất nhiều báo cáo khác nhau như kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách, đầu tư công… dẫn đến khối lượng thông tin lớn, phân tán.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu thảo luận tại tổ sáng 10-4. Ảnh: Phạm Thắng

Từ thực tiễn đó, Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ nghiên cứu và kiến nghị Quốc hội theo hướng đơn giản hóa hệ thống báo cáo. Theo đó, báo cáo kinh tế - xã hội sẽ là báo cáo trung tâm, tích hợp đầy đủ các nội dung về đầu tư công, tài chính, ngân sách và các lĩnh vực liên quan. Khi trình Quốc hội, có thể chỉ cần một báo cáo chính, kèm theo các phụ lục chi tiết, giúp đại biểu dễ tiếp cận, tiết kiệm thời gian nghiên cứu nhưng vẫn bảo đảm thông tin tổng thể.

Về báo cáo kinh tế - xã hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ đã chuẩn bị đầy đủ, chi tiết và nhận được nhiều ý kiến đồng tình, góp ý của các đại biểu.

Trước hết, về mục tiêu tăng trưởng hai con số trong nhiệm kỳ này, Chính phủ đã xác định rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số, cũng đã nêu rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Theo Thủ tướng, điều quan trọng nhất là sự thống nhất về tư duy và hành động trong toàn hệ thống. Đây là mục tiêu rất thách thức, nhưng đã đặt ra thì phải quyết tâm thực hiện.

"Chúng ta có cơ sở để phấn đấu đạt được mục tiêu này" - Thủ tướng nhấn mạnh. Ông đồng thời cho biết trong các báo cáo trình Quốc hội, Chính phủ đã xây dựng cụ thể các chỉ tiêu tăng trưởng cho năm 2026 và giai đoạn 5 năm; phân bổ rõ theo từng ngành, lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ và từng địa phương, kèm theo phụ lục chi tiết để thực hiện.

Toàn cảnh thảo luận tại tổ TP Hải Phòng, Quảng Ngãi. Ảnh: Phạm Thắng

Về ba đột phá chiến lược để thực hiện mục tiêu tăng trưởng, Thủ tướng Lê Minh Hưng đặc biệt nhấn mạnh đột phá về thể chế. Người đứng đầu Chính phủ ví thể chế như "con đường" tạo hành lang thông thoáng cho "cỗ xe" kinh tế Việt Nam vận hành và phát triển. Nếu thể chế đồng bộ, được cải cách mạnh mẽ, thì nền kinh tế có thể đạt tốc độ tăng trưởng cao và bền vững.

Theo lãnh đạo Chính phủ, trong năm 2026, một loạt nhiệm vụ về thể chế phải được xử lý dứt điểm, bao gồm tổng rà soát hệ thống pháp luật, xây dựng chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật trong giai đoạn mới; tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phấn đấu hoàn thành trong quý II để bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu quả.

Thủ tướng nhấn mạnh nếu các địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số thì vai trò của chính quyền cơ sở cấp xã, phường, đặc khu là đặc biệt quan trọng. Do đó, cần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở. Đồng thời, các địa phương muốn phát triển phải hoàn thiện quy hoạch, vì vậy Chính phủ đã yêu cầu việc lập, phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch cần được thống nhất và cơ bản hoàn thành trong quý II/2026.

Liên quan đến các dự án còn vướng mắc, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết có những nội dung thuộc thẩm quyền Quốc hội, Chính phủ sẽ báo cáo để xem xét, quyết định. Tuy nhiên, nhiều vấn đề thuộc trách nhiệm của địa phương thì địa phương phải chủ động chỉ đạo, tổ chức thực hiện. "Trước khi nói đến nguồn lực mới, chúng ta cần giải phóng nguồn lực rất lớn đang bị tồn đọng trong các dự án vướng mắc" - Thủ tướng nhấn mạnh.

Về cơ chế, chính sách đặc thù, Thủ tướng cho rằng các địa phương có thể được áp dụng nếu đáp ứng đủ điều kiện, tiêu chí. Thời gian tới, Chính phủ sẽ rà soát để báo cáo Quốc hội những cơ chế đã được thực tiễn chứng minh là hiệu quả thì xem xét áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước.

Cùng với đó, Chính phủ đẩy mạnh cải cách hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh. Thủ tướng cho biết đã giao Bộ Tư pháp chủ trì rà soát toàn diện, kiên quyết cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp; đồng thời giao một Phó Thủ tướng trực tiếp chỉ đạo, yêu cầu hoàn thành phương án trình Chính phủ trước ngày 15-4.

Về đột phá hạ tầng, Thủ tướng nhấn mạnh việc tập trung triển khai các dự án trọng điểm, chiến lược trong các lĩnh vực giao thông, hàng không, năng lượng. Trong đó, Quy hoạch điện VIII sẽ tiếp tục được rà soát, điều chỉnh, bổ sung phù hợp với tình hình mới. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng phương án dự trữ quốc gia về năng lượng, bao gồm cả một số mặt hàng thiết yếu; phát triển các nhà máy điện nền, bảo đảm tiêu chuẩn môi trường song song với phát triển năng lượng tái tạo.

Đối với đột phá về nguồn nhân lực, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đang được giao cùng Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, triển khai các chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh muốn tăng trưởng thì phải có nguồn lực đầu tư cho phát triển. Về vấn đề này, Thủ tướng cho biết trong giai đoạn 2026-2030, tổng vốn đầu tư toàn xã hội dự kiến khoảng 40% GDP, cao hơn mức khoảng 33% của giai đoạn 2021-2025, tạo áp lực rất lớn trong huy động và phân bổ nguồn lực.

Do đó, cần có giải pháp mạnh mẽ để huy động hiệu quả các nguồn lực từ doanh nghiệp, khu vực FDI và toàn xã hội. "Nếu chúng ta không tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch để khuyến khích người dân, doanh nghiệp đầu tư, thì làm sao có thể thu hút được nguồn lực lớn như vậy" - Thủ tướng đặt vấn đề.

Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ phát triển phải dựa trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Lãnh đạo Chính phủ dẫn chứng như xây một ngôi nhà, phải làm móng chắc thì mới có thể xây lên các tầng cao, chắc và bền. Đồng thời, Thủ tướng cũng khẳng định không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà đánh đổi ổn định vĩ mô.

"Chúng ta có thể thúc đẩy các hình thức đầu tư để lấy tăng trưởng ngắn hạn, nhưng đổi lại là những vấn đề bất ổn trong trung và dài hạn, thì cái giá phải trả đối với nền kinh tế sẽ còn rất lớn. Chính phủ nhận thức sâu sắc yêu cầu này và đã chỉ đạo các cơ quan như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính theo dõi sát diễn biến giá cả, thị trường, nhất là các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, để điều hành linh hoạt, hiệu quả" - Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.