Trong khi lo ngại về việc trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ thay thế lập trình viên ngày càng lan rộng, dữ liệu mới từ thị trường lao động công nghệ lại cho thấy một bức tranh khác. Số lượng vị trí tuyển dụng kỹ sư phần mềm trong năm 2026 đang tăng mạnh, đạt mức cao nhất trong hơn ba năm qua, đi ngược với nhận định phổ biến rằng AI đang làm giảm nhu cầu nhân lực trong ngành này.
Theo dữ liệu từ công ty phân tích tuyển dụng TrueUp, hiện có hơn 67.000 vị trí kỹ sư phần mềm đang được đăng tuyển trên toàn cầu, tăng đáng kể so với giai đoạn suy giảm trước đó. Riêng trong năm 2026, số lượng tin tuyển dụng đã tăng khoảng 30%, cho thấy hoạt động tuyển dụng trong lĩnh vực công nghệ đang phục hồi rõ rệt.
Trái với các lo ngại, số lượng tin tuyển dụng lại lên mức cao nhất trong 3 năm qua
Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý khi đặt trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng. Trái với lo ngại rằng công nghệ này sẽ thay thế lập trình viên, thực tế cho thấy chính làn sóng đầu tư vào AI lại đang tạo ra nhu cầu lớn hơn đối với kỹ sư phần mềm. Các doanh nghiệp cần đội ngũ nhân lực để xây dựng, vận hành và triển khai các hệ thống AI ở quy mô lớn, từ đó kéo theo sự gia tăng về số lượng vị trí tuyển dụng.
Tuy nhiên, bức tranh này không hoàn toàn đơn giản như các con số thể hiện. Trước hết, số lượng tin tuyển dụng không đồng nghĩa với số vị trí thực sự được tuyển dụng thành công. Một số nghiên cứu cho thấy không phải mọi tin đăng đều dẫn đến việc tuyển người, và hiện tượng “tin tuyển dụng ảo” vẫn tồn tại trong ngành nhân sự. Điều này có nghĩa là quy mô cơ hội thực tế có thể thấp hơn so với số liệu bề mặt.
Bên cạnh đó, dữ liệu trên chủ yếu phản ánh nhu cầu tuyển dụng trong các công ty công nghệ, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp đang trực tiếp xây dựng hạ tầng và sản phẩm AI. Trong khi đó, ở một số lĩnh vực khác như marketing hoặc bán hàng, số lượng vị trí tuyển dụng lại có xu hướng giảm. Điều này cho thấy tác động của AI không đồng đều giữa các ngành nghề, mà đang dịch chuyển nhu cầu lao động từ khu vực này sang khu vực khác.
Một yếu tố khác cần lưu ý là mốc so sánh. Sự tăng trưởng hiện tại phần nào phản ánh quá trình phục hồi sau giai đoạn suy giảm mạnh trong năm 2022 và đầu 2023, khi các công ty công nghệ cắt giảm nhân sự sau thời kỳ mở rộng quá nhanh. Vì vậy, mức tăng hiện nay cũng có thể được hiểu là sự “bật lại từ đáy” của chu kỳ.
Nghịch lý là các tập đoàn công nghệ vẫn đang sa thải nhân sự hiện tại
Thực tế thị trường cũng cho thấy một nghịch lý đáng chú ý. Trong cùng giai đoạn mà số lượng vị trí tuyển dụng tăng, ngành công nghệ vẫn ghi nhận hàng chục nghìn đợt cắt giảm nhân sự, trong đó AI thường được nhắc đến như một trong những nguyên nhân. Điều này phản ánh việc AI không đơn thuần làm giảm nhu cầu lao động, mà đang tái định hình cấu trúc việc làm.
Cụ thể, nhu cầu tuyển dụng hiện nay tập trung chủ yếu vào các vị trí có kinh nghiệm và chuyên môn cao, đặc biệt là những người có khả năng triển khai hệ thống AI ở quy mô thực tế, hiểu rõ hạ tầng, dữ liệu và vận hành. Đây cũng là nhóm nhân lực khan hiếm nhất trên thị trường. Ngược lại, các vị trí ở cấp độ junior lại trở nên cạnh tranh hơn khi số lượng ứng viên tăng mạnh trong những năm gần đây.
Ông Amit Taylor, nhà sáng lập TrueUp, cho rằng quan điểm “AI đang thay thế kỹ sư” hiện chưa được phản ánh rõ trong dữ liệu tuyển dụng. Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng AI có thể đang làm thay đổi cách thị trường vận hành, khi nhu cầu dồn vào nhóm nhân lực có kỹ năng cao, trong khi lối đi vào ngành trở nên hẹp hơn.
Từ đó xuất hiện một nghịch lý của thị trường lao động công nghệ hiện nay: cơ hội không hề biến mất, nhưng lại trở nên khó tiếp cận hơn. Những kỹ sư có kinh nghiệm và chuyên môn sâu tiếp tục được săn đón, trong khi người mới bước vào ngành phải đối mặt với mức độ cạnh tranh cao hơn đáng kể so với trước.