Giám đốc Sở GD Hà Nội: Thu cọc giữ chỗ là đẩy rủi ro về phụ huynh

Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Ảnh: Nguyễn Hà.

Yêu cầu trên được Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền đưa ra tại hội nghị hướng dẫn tuyển sinh đầu cấp và thi tốt nghiệp THPT 2026, tổ chức sáng 2/4.

Trường tư không thu tiền cọc, không để phụ huynh xếp hàng đăng ký

Theo ông Nguyễn Văn Hiền, Sở GD&ĐT đã có hướng dẫn về việc các trường không được thu phí đặt cọc, giữ chỗ trong tuyển sinh, đặc biệt là các trường tư. Tuy nhiên, một số trường băn khoăn, cho rằng hướng dẫn này không hợp lý.

Trước vấn đề này, ông Hiền nhắc lại quy định hiện hành không có khoản thu đặt cọc giữ chỗ trong tuyển sinh. Nguyên tắc là cung cấp dịch vụ thì mới thu phí, khi chưa cung cấp dịch vụ thì không thể thu.

"Chúng tôi hiểu các trường tư lo ngại tình trạng đăng ký ảo, nhưng chúng ta cần tư duy khác. Chúng ta đừng đẩy cái khó của mình thành rủi ro cho phụ huynh. Đặc biệt, việc thu tiền cọc rồi không hoàn là rất bất hợp lý", ông Hiền nói.

Trước đó, theo khảo sát của Tri Thức - Znews hồi tháng 2/2026, nhiều trường ngoài công lập ở Hà Nội yêu cầu phụ huynh nộp tiền đặt cọc vào lớp 10, trong đó, có trường thu tới hàng chục triệu đồng.

Nếu học sinh chính thức vào học, một số trường sẽ cấn trừ phí đặt cọc vào các khoản đóng phí khác trong năm học, hoặc hoàn lại sau khi học sinh tốt nghiệp, chuyển trường báo trước. Tuy nhiên, nếu phụ huynh rút hồ sơ, đa phần các trường quy định số tiền này không được hoàn lại hay chuyển nhượng.

Ông Hiền cho rằng nếu thu tiền cọc tràn lan sẽ dẫn tới nhiều bất hợp lý, như gia đình có điều kiện có thể đặt cọc ở 5-7 trường, trong khi gia đình khác không đủ khả năng tài chính để đặt cọc, gây mất công bằng trong tiếp cận giáo dục.

Do đó, ông Hiền gợi ý các trường sử dụng phương án khác như chính sách ưu đãi, giảm phí cho những trường hợp đăng ký sớm và xác nhận nhập học sớm.

Giám đốc sở cũng nhấn mạnh việc triển khai đăng ký tuyển sinh trực tuyến. Khi sử dụng hệ thống online, toàn bộ quá trình đăng ký sẽ minh bạch, công bằng, công khai theo thời gian thực. Phụ huynh có thể biết thứ tự đăng ký của mình.

Bên cạnh đó, ông Hiền cũng nhắc nhở các trường không tổ chức khảo sát học sinh đầu năm và trước khi vào lớp 1. Trong thời gian tuyển sinh, các trường không vận động phụ huynh đóng các khoản ngoài quy định, đặc biệt không để xảy ra tình trạng phụ huynh xếp hàng, chen lấn sớm tối chỉ để đăng ký học.

"Chỉ cần một việc làm không chuẩn sẽ gây dư luận rất không tốt, vì vậy, tôi đề nghị các phường, xã theo dõi sát để tránh tình trạng này", ông Hiền nói.

Học sinh Hà Nội trong kỳ thi vào lớp 10 công lập năm 2025. Ảnh: Đinh Hà.

Lưu ý của Giám đốc Sở GD&ĐT

Ngoài nội dung trên, ông Nguyễn Văn Hiền lưu ý các trường và UBND xã, phường công khai kế hoạch tuyển sinh đầu cấp, trong đó có phân tuyến tuyển sinh theo bản đồ GIS, chỉ tiêu tuyển sinh, quy định về độ tuổi...

Các đơn vị cần phối hợp tuyên truyền, tư vấn trước khi bắt đầu tuyển sinh ít nhất 30 ngày để phụ huynh và học sinh chuẩn bị hồ sơ; cần tránh tình trạng nơi quá tải, nơi lại thiếu học sinh, gây lãng phí cơ sở vật chất.

Các trường hướng dẫn cha mẹ hoặc người giám hộ học sinh tự kê khai thông tin phục vụ tuyển sinh, trong đó có thông tin cư trú của học sinh theo đúng quy định.

Kỳ thi vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào cuối tháng 5, sớm hai tuần so với mọi năm. Năm nay, mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào 3 trường THPT công lập, không phân biệt khu vực, chỉ cần có nơi cư trú tại Hà Nội.

Theo ông Hiền, giáo viên chủ nhiệm cần tư vấn cho học sinh khi đăng ký nguyện vọng vào lớp 10. Hiện nay, mỗi học sinh có ba nguyện vọng. Nhiều em thường chọn nguyện vọng 1 vào các trường top đầu, sau đó chọn nguyện vọng 2 và 3 ở các trường xa hơn hoặc có điểm chuẩn thấp hơn để an toàn.

Tuy nhiên, lãnh đạo ngành giáo dục Hà Nội cho rằng nếu học quá xa nhà, các em sẽ rất vất vả trong 3 năm học. Vì vậy, giáo viên cần tư vấn các em đăng ký phù hợp với năng lực và ưu tiên trường gần nhà.