Khởi công xây dựng nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh

Danh tướng tiêu biểu của dân tộc

Ngày 27/3, tại xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị diễn ra lễ khởi công dự án xây dựng nhà thờ Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh. Công trình không chỉ tri ân bậc danh tướng khai quốc công thần mà còn góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của dân tộc.

Dự án không đơn thuần là một công trình kiến trúc tâm linh mà còn mang theo chiều sâu của ký ức lịch sử, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và khát vọng kết nối quá khứ với hiện tại, quê hương với vùng đất phương Nam mà Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh đã đặt nền móng từ hơn ba thế kỷ trước.

Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh sinh năm 1650 tại phường Chiêu Tín, huyện Phong Lộc, tỉnh Quảng Bình (nay thuộc xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị). Ông nổi tiếng là người văn võ song toàn, từng đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng dưới thời chúa Nguyễn. Với tài thao lược và tầm nhìn chiến lược, ông được giao kinh lược phương Nam - nhiệm vụ mang ý nghĩa lịch sử đối với tiến trình mở mang bờ cõi đất nước.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công dự án xây dựng nhà thờ Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh.

Dấu ấn lớn nhất của Nguyễn Hữu Cảnh là việc tổ chức bộ máy hành chính đầu tiên ở vùng đất Nam Bộ, thành lập phủ Gia Định, dựng các dinh Trấn Biên và Phiên Trấn, đặt nền móng cho quá trình xác lập chủ quyền và phát triển lâu dài của vùng đất phương Nam. Chính từ những bước đi đầu tiên ấy, không gian sinh tồn và phát triển của dân tộc Việt đã được mở rộng, hình thành nên diện mạo Nam Bộ ngày nay. Những đóng góp ấy khiến ông không chỉ được hậu thế tôn kính như một vị danh tướng, mà còn được xem là người có công lớn trong tiến trình hoàn chỉnh hình hài đất nước.

Năm 1700, sau khi hoàn thành sứ mệnh nơi biên cương, trên đường trở về Dinh Trấn Biên, ông đột ngột qua đời tại Tiền Giang. Linh cữu ban đầu được an táng tại Cù Lao Phố, sau đó cải táng về quê nhà. Hiện nay, mộ và nhà thờ của ông đều đã được xếp hạng là di tích lịch sử, trở thành "địa chỉ đỏ" trong đời sống văn hóa - tâm linh của người dân.

Công trình khơi dậy niềm tự hào dân tộc

Dự án xây dựng nhà thờ Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh có tổng diện tích khoảng 9.929m², gồm 2 khu vực chính: khu mở rộng nhà thờ hiện hữu với các hạng mục như nhà tưởng niệm, nhà trưng bày, khu vực đón tiếp, cổng tam quan, cảnh quan và cụm tượng; khu bãi đỗ xe cùng các hạng mục phụ trợ như chỉnh trang khuôn viên, tôn tạo mộ phu nhân, xây dựng hồ bán nguyệt, sân đường nội bộ.

Dự án có tổng mức đầu tư 45 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách tỉnh Đồng Nai, ngân sách tỉnh Quảng Trị và các nguồn vốn hợp pháp khác; dự kiến hoàn thành vào tháng 7/2026.

Trong không khí trang nghiêm, thành kính tri ân, đại diện lãnh đạo tỉnh Quảng Trị, đại biểu và người dân địa phương đã thực hiện nghi thức dâng lễ vật, dâng hương tưởng nhớ bậc danh tướng có công lớn trong sự nghiệp mở mang bờ cõi, xác lập chủ quyền và đặt nền móng cho vùng đất Nam Bộ ngày nay.

Ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị phát biểu tại buổi lễ.

Đã hàng trăm năm trôi qua nhưng công lao và tên tuổi Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh vẫn còn lưu danh, làm rạng rỡ truyền thống quê hương Quảng Bình, nay là Quảng Trị anh hùng.

Điểm đáng chú ý của dự án không chỉ nằm ở quy mô hay kiến trúc, mà ở giá trị tinh thần mà công trình hướng tới. Khi hoàn thành, Nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh sẽ hình thành một không gian văn hóa - lịch sử - tâm linh trang nghiêm, nơi để người dân, du khách và thế hệ trẻ tìm về với cội nguồn, với công lao của bậc tiền nhân đã góp phần mở mang bờ cõi và xác lập chủ quyền dân tộc.

Trong bối cảnh nhiều địa phương đang nỗ lực phát triển du lịch trên nền tảng văn hóa bản địa, công trình này cũng được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn trong phát triển du lịch văn hóa – tâm linh của tỉnh Quảng Trị, kết nối với hệ thống di tích, danh thắng và các tuyến, điểm du lịch trên địa bàn. Nếu được khai thác hiệu quả, đây sẽ không chỉ là nơi dâng hương tưởng niệm, mà còn là “địa chỉ văn hóa” góp phần kể lại một lát cắt quan trọng của lịch sử dân tộc bằng ngôn ngữ của không gian, kiến trúc và ký ức cộng đồng.

Xa hơn, giá trị lớn nhất mà công trình có thể mang lại chính là khơi dậy niềm tự hào dân tộc, nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo tồn di sản văn hóa, đồng thời lan tỏa sâu rộng đạo lý truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” trong đời sống xã hội.

Ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho hay, "Sự kiện hôm nay không chỉ có ý nghĩa đối với tỉnh Quảng Trị, mà còn là biểu tượng sinh động của nghĩa tình gắn bó giữa Quảng Trị và Đồng Nai - hai vùng đất được kết nối bởi dấu ấn lịch sử của Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh. Từ những bước chân mở cõi năm xưa đến công trình được khởi dựng hôm nay là hành trình hơn ba thế kỷ tiếp nối mạch nguồn tri ân, khẳng định đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta".