Phát hiện bất ngờ ở những đứa trẻ thông minh

Trẻ thông minh thường dậy sớm rồi ngay lập tức đọc sách. Ảnh: Pexels.

Nhiều phụ huynh nhận thấy đứa trẻ thông minh có một điểm chung là thường dậy sớm và chọn đọc sách để khởi đầu ngày mới. Không phải do bị nhắc nhở, việc đọc diễn ra một cách tự nhiên, như thể bộ não đã sẵn sàng hoạt động ngay từ khi vừa thức dậy.

Vì sao dậy sớm thường đi kèm thói quen đọc sách?

Theo nhà tâm lý học Arielle Adda, chuyên gia nghiên cứu trẻ năng khiếu và là tác giả cuốn From Gifted Child to Gifted Adult, hiện tượng này có thể được giải thích từ cách não bộ của những người thông minh vận hành.

Trao đổi với ấn phẩm Pháp Le Figaro Étudiant, bà Adda cho biết nhóm này xử lý thông tin nhanh hơn mức trung bình. Trong khi đó, não bộ có xu hướng sắp xếp, phân loại và tổ chức dữ liệu trong giai đoạn ngủ REM (xuất hiện trong khoảng 70-90 phút sau khi ngủ). Vì vậy, với một bộ não đã hoạt động ở cường độ cao suốt đêm, việc thức dậy giống như sự tiếp nối của quá trình xử lý thông tin, thay vì bị gián đoạn.

Vào gần sáng, giấc ngủ của con người chủ yếu là giấc ngủ nhẹ hoặc REM. Với những bộ não có xu hướng tạo ra nhiều REM hơn, quá trình chuyển từ ngủ sang thức có thể diễn ra mượt mà hơn. Điều này khiến việc thức dậy giống như bước qua một “ngưỡng chuyển tiếp” mà não bộ đã sẵn sàng từ trước.

Do đó, việc trẻ muốn bắt đầu hoạt động trí tuệ ngay khi thức dậy không phải là ngẫu nhiên. Nó phản ánh một bộ não đã hoạt động nhận thức suốt đêm và bước vào buổi sáng trong trạng thái sẵn sàng tiếp nhận thông tin.

Không phải tất cả trẻ dậy sớm đều thông minh. Ảnh: Pexels.

Trẻ vẫn cần ngủ đủ

Khoa học đã tìm thấy mối liên hệ mật thiết giữa trí thông minh và cấu trúc giấc ngủ. Cụ thể, trẻ em có tư duy xuất chúng thường có tỷ lệ ngủ REM cao hơn hẳn mức bình thường. Đây chính là giai đoạn "vàng" để não bộ sắp xếp lại dữ liệu và hình thành các liên kết thần kinh mới.

Nghiên cứu từ Bệnh viện Hospices Civils de Lyon (Pháp) đã phác họa một sự khác biệt đầy kinh ngạc: Nhóm trẻ thông minh sở hữu thời lượng ngủ REM vượt trội so với bạn bè cùng lứa. Các nhà khoa học tin rằng, chính những cơn "ngủ mơ" kéo dài này là chìa khóa giải mã khả năng học tập và nhận thức xuất chúng của các em.

Một nghiên cứu khác của bác sĩ Olivier Revol tại Bệnh viện Thần kinh thuộc Trung tâm Bệnh viện Đại học Lyon cũng đưa ra kết quả tương tự.

Dựa trên dữ liệu khảo sát từ 196 trẻ năng khiếu và 226 trẻ đối chứng trong độ tuổi 8-11, nhóm nghiên cứu phát hiện 35% trẻ năng khiếu gặp khó khăn về giấc ngủ, trong khi tỷ lệ này ở nhóm còn lại chỉ là 9%. Các vấn đề thường gặp gồm khó đi vào giấc ngủ, tỉnh giấc ban đêm và thời lượng ngủ ngắn hơn.

Theo nhà tâm lý học Arielle Adda, nhiều trẻ năng khiếu thường thức dậy rất sớm, đôi khi từ 5h sáng, rồi bắt đầu bồn chồn hoặc rời khỏi giường thay vì nằm yên. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng việc dậy sớm không phải dấu hiệu cho thấy một đứa trẻ có năng khiếu.

Ở những trẻ này, thói quen đọc sách buổi sáng phản ánh một đặc điểm rộng hơn, đó là sự hấp dẫn tự nhiên đối với tri thức. Khi kết hợp với một bộ não khó có thể ở trạng thái “nhàn rỗi”, việc cầm một cuốn sách trở thành lựa chọn hợp lý nhất vào lúc bình minh.

Dù vậy, bà Adda nhấn mạnh trẻ năng khiếu vẫn cần được đảm bảo ngủ đủ giấc. Việc nuôi dưỡng sự tò mò trí tuệ trong khi vẫn bảo vệ thời gian nghỉ ngơi là một sự cân bằng mà nhiều phụ huynh phải tìm cách duy trì.