Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông, hoạt động vận tải và logistics bị gián đoạn đang là yếu tố được nhiều nhà xuất nhập khẩu đặc biệt quan tâm. Do đó, một cuộc gặp gỡ trực tuyến giữa các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam và các nhà nhập khẩu trong khu vực đã được Công ty Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO tổ chức. Sự kiện này mở ra những câu chuyện thực tế từ phía thương nhân Trung Đông về tình hình thị trường, khó khăn logistics cũng như nhu cầu đối với một số mặt hàng của Việt Nam.
Tại buổi trao đổi, nhiều nhà nhập khẩu cho biết căng thẳng địa chính trị trong khu vực đang ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động giao thương. Một số sân bay và cảng biển tại các trung tâm thương mại lớn như Dubai, Kuwait hay Oman bị đình trệ hoặc hoạt động hạn chế, khiến việc nhập khẩu hàng hóa gặp nhiều khó khăn trong vòng 1 tuần qua.
Trong bối cảnh đó, một số nhà xuất khẩu tại Việt Nam đã lưu ý tới phương án trung chuyển hàng hóa qua một quốc gia khác trong khu vực. Theo họ, hàng hóa từ Việt Nam có thể được vận chuyển tới Oman trước, sau đó tiếp tục đưa sang các thị trường Trung Đông khác.
Theo các thương nhân Trung Đông, từ Oman, hàng hóa có thể được vận chuyển tới nhiều quốc gia lân cận chỉ trong khoảng 24 giờ bằng đường bộ. Nhờ vị trí địa lý thuận lợi và hệ thống hạ tầng vận tải tương đối ổn định, Oman đang được xem như một cửa ngõ trung chuyển tiềm năng trong giai đoạn một số tuyến vận tải biển và hàng không trong khu vực gặp trục trặc.
Dù vậy, phương án này cũng đi kèm chi phí cao hơn. Một số nhà nhập khẩu thừa nhận chi phí vận chuyển bằng đường bộ từ Oman sang các quốc gia khác trong khu vực sẽ làm tăng giá thành sản phẩm. Tuy nhiên, trong bối cảnh các cảng biển lớn đang tạm thời đình trệ, đây được xem là giải pháp khả thi để duy trì nguồn cung hàng hóa.
Bên cạnh câu chuyện logistics, cuộc trao đổi cũng cho thấy nhu cầu thị trường Trung Đông đối với một số mặt hàng của Việt Nam vẫn khá tích cực.
Một thương nhân người Ấn Độ, hiện điều hành doanh nghiệp thương mại tại Dubai, cho biết các sản phẩm Việt Nam đang được thị trường Trung Đông quan tâm trong 6-12 tháng tới gồm dừa, các loại than và gỗ.
Đáng chú ý, than gỗ và than mùn cưa được nhiều thương nhân nhắc đến như một trong những sản phẩm có sức tiêu thụ ổn định trong khu vực. Theo đó, đây là những mặt hàng phù hợp với nhu cầu tiêu dùng và văn hóa sinh hoạt tại nhiều quốc gia trong khu vực.
Nhu cầu than gỗ tại Trung Đông được cho là khá lớn, chủ yếu phục vụ văn hóa ẩm thực nướng ngoài trời (BBQ) – một nét phổ biến trong đời sống người dân. Bên cạnh đó, than gỗ còn được sử dụng rộng rãi trong ngành dịch vụ nhà hàng, khách sạn và du lịch, vốn phát triển mạnh tại nhiều quốc gia Trung Đông.
Ngoài mục đích ẩm thực, than gỗ còn được dùng trong một số lễ hội truyền thống, hoạt động sinh hoạt gia đình cũng như nhu cầu sưởi ấm trong những thời điểm nhất định trong năm.
Một yếu tố quan trọng khiến khu vực này phải nhập khẩu nhiều than là điều kiện tự nhiên. Do khí hậu khô hạn, nhiều quốc gia Trung Đông không có diện tích rừng tự nhiên lớn để sản xuất than, dẫn đến sự phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ bên ngoài. Trong đó, than gỗ và than mùn cưa của Việt Nam được đánh giá có lợi thế nhất định về chi phí và chất lượng, dù vẫn phải cạnh tranh với nguồn cung từ Indonesia và một số quốc gia khác.
Cũng trao đổi tại sự kiện, ông Nguyễn Tuấn Việt, Tổng giám đốc Công ty Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO, cho rằng trong nhiều cuộc khủng hoảng tương tự, thì thời gian mà các hãng tàu không hoạt động hoặc là không phục vụ sẽ trong khoảng thời gian từ 1 đến 3 tuần, sau đó sẽ hoạt động trở lại.
Do đó, khi xung đột hạ nhiệt, hoạt động logistics và giao thương có thể sớm trở lại bình thường. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam tận dụng thời cơ để gia tăng sức ảnh hưởng trên thị trường quốc tế.