Dầu đá phiến Mỹ: Từ 'kẻ lót đường' đến 'ông trùm' xoay chuyển bàn cờ năng lượng toàn cầu
Việc phát triển được công nghệ khai thác dầu đá phiến đã đặt những viên gạch đầu tiên cho Mỹ xoay chuyển bàn cờ thế giới.
Tờ Financial Times (FT) cho hay trong lịch sử kinh tế thế giới, hiếm có cuộc cách mạng nào diễn ra âm thầm nhưng lại sở hữu sức công phá khủng khiếp như dầu đá phiến (shale oil) của Mỹ.
Từ một quốc gia từng bị ám ảnh bởi bóng ma thiếu hụt năng lượng và phải phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Đông, Mỹ đã vươn lên trở thành "nhà cái" lớn nhất trong cuộc chơi dầu khí toàn cầu.
Đây không đơn thuần là câu chuyện về những mũi khoan xuyên qua tầng đá cứng, mà là minh chứng cho sức mạnh của công nghệ và tinh thần "thích nghi để tồn tại" của các doanh nghiệp Mỹ.
Cuộc cách mạng từ những hạt cát và nước
Ít ai biết rằng, trước khi trở thành "mỏ vàng", dầu đá phiến từng bị coi là một loại tài sản rác. Suốt hàng thập kỷ, các tập đoàn năng lượng đa quốc gia đều biết đến sự tồn tại của dầu và khí trong các lớp đá phiến, nhưng họ đều tặc lưỡi bỏ qua.
Trong mắt các kỹ sư thời bấy giờ, việc khai thác dầu từ đá cứng cũng giống như cố gắng vắt nước từ một hòn gạch: tốn kém, bất khả thi và điên rồ về mặt kinh tế.
Goldman Sachs nhận định rằng các công ty dầu đá phiến Mỹ đã biến việc khai thác năng lượng từ một ngành khai khoáng rủi ro cao thành một dây chuyền sản xuất công nghiệp chuẩn xác. Họ không còn đi tìm dầu bằng sự may rủi, mà sản xuất dầu dựa trên dữ liệu.
Sự bùng nổ của dầu đá phiến Mỹ đã phá vỡ thế độc tôn của nhiều nền kinh tế và làm suy yếu khả năng sử dụng năng lượng như một vũ khí chính trị. Việc Mỹ tự chủ năng lượng đã cho phép Nhà Trắng thực thi các chính sách đối ngoại quyết đoán hơn mà không quá lo ngại về cú sốc giá xăng dầu trong nước.
Bên cạnh dầu thô, quá trình này còn giải phóng lượng lớn khí đá phiến (shale gas). Mỹ hiện là nhà xuất khẩu khí hóa lỏng (LNG) hàng đầu thế giới, đóng vai trò cứu cánh cho an ninh năng lượng châu Âu trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.