Một tập đoàn công nghệ bốc hơi 31 tỷ USD vốn hóa vì AI: Lời cảnh tỉnh cho các hãng gia công CNTT dựa vào nhân công giá rẻ
Việc dựa vào nhân công giá rẻ để gia công ngành công nghệ đang đứng trước thách thức từ AI.
Rủi ro lớn nhất chính là sự sụp đổ của mô hình tính phí theo giờ công. Khi AI giúp lập trình viên hoàn thành công việc nhanh gấp 3 lần, doanh thu dựa trên nhân lực giá rẻ có thể tự động sụt giảm tới 60-70%, đẩy doanh nghiệp vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc tăng năng suất để giữ khách hay chấp nhận mất dòng tiền.
Đi cùng với đó là áp lực ép giá khốc liệt khi khách hàng sẽ không chấp nhận trả mức phí cũ khi biết AI đã làm thay 50% khối lượng công việc. McKinsey ghi nhận các khách hàng và doanh nghiệp đang chuyển từ mô hình tính phí theo thời gian sang phí theo kết quả do AI thay đổi cách tạo ra và đo lường giá trị.
Theo McKinsey chi nhánh Anh, hiện 25% doanh thu tư vấn toàn cầu đã bắt đầu dựa trên kết quả đầu ra thay vì tính phí thời gian và xu hướng này sẽ tiếp tục tăng do AI giúp tự động hóa nhiều tác vụ truyền thống.
Kế đến là biên lợi nhuận thu hẹp vì chi phí đầu tư cho AI tăng nhưng doanh thu trên đầu người có thể giảm nếu không chuyển đổi kịp mô hình tính phí. McKinsey ước tính AI có thể tự động hóa đáng kể các hoạt động hiện tại với tác động lớn nhất có thể đến 60-70% tổng thời gian lao động nếu áp dụng rộng rãi trong tương lai.
Cuối cùng, chiến lược tăng doanh thu bằng cách tăng quân số truyền thống sẽ bị phá vỡ hoàn toàn, tạo ra một thử thách cực đại cho mô hình tăng trưởng cũ.
Phân tích của Elec Fleet Technology cho thấy AI có thể rút ngắn chu kỳ dự án, thu nhỏ đội ngũ cần thiết, và gây ra áp lực giảm giá nếu khách hàng vẫn trả cho “giờ công” tương tự như trước AI, do AI hoàn thành nhiều phần công việc nhanh hơn.
Bởi vậy các công ty outsource nếu không cấu trúc lại hợp đồng sẽ đối mặt với thách thức lớn trong danh mục doanh thu truyền thống dựa trên nhân lực.
Cảnh báo
Đối với mảng gia công CNTT, đây là một lời cảnh báo khẩn cấp về sự biến mất của lợi thế nhân lực giá rẻ. Theo phân tích từ Nikkei Asian Review, trong kỷ nguyên trước AI, nhiều công ty có nhân lực công nghệ giá rẻ thắng thầu nhờ chi phí kỹ sư thấp hơn nhiều so với Mỹ hay Nhật Bản.
Tuy nhiên, khi một kỹ sư tại các quốc gia phát triển tận dụng tốt AI có thể làm việc bằng cả một đội ngũ mười người, thì khoảng cách về chi phí nhân công sẽ bị triệt tiêu hoàn toàn.
Nếu không thể nâng cấp đội ngũ từ những "thợ viết code" cơ bản sang các kiến trúc sư AI có khả năng giải quyết các bài toán kinh doanh phức tạp, các doanh nghiệp gia công sẽ đối mặt với làn sóng sa thải và đào thải quy mô lớn khi khách hàng quốc tế ưu tiên các giải pháp tự động hóa thay vì thuê mướn nhân sự offshore.
Rõ ràng, cú rơi của IBM cho thấy việc sở hữu những khách hàng lớn hay hệ thống lâu đời không còn là bảo hiểm cho sự tồn tại. Để không đi vào vết xe đổ của IBM, ngành công nghệ buộc phải thực hiện một cuộc "thay máu" toàn diện.
Theo tờ Nikkei, các công ty công nghệ đang phải chuyển mình từ "người viết code thuê" trở thành "kiến trúc sư giải pháp AI". Thay vì bán thời gian của con người, họ phải bán các giải pháp tự động hóa, hạ tầng siêu tính toán và khả năng tích hợp AI vào quy trình kinh doanh của khách hàng.
Thế giới đang bước vào cơn sốt vàng AI, và những công ty công nghệ nào vẫn chỉ chăm chăm vào việc "tăng quân số để tăng tiền" sẽ sớm nhận ra mình đang cầm một chiếc xẻng bằng gỗ trong khi đối thủ đã dùng máy xúc thủy lực.
Bài học từ IBM là rất rõ ràng: Trong kỷ nguyên AI, nếu doanh nghiệp không tự phá bỏ mô hình cũ của mình, AI sẽ làm điều đó nhưng theo cách đau đớn hơn rất nhiều.
*Nguồn: Reuters, Gartner, Goldman Sachs, McKinsey, Nikkei