Cuộc chiến học thêm từ tiểu học để vào đại học y ở Hàn Quốc

Trẻ em Hàn Quốc học thêm ngay từ mẫu giáo, tiểu học. Ảnh: New York Times.

Trong nhiều năm, cuộc sống của bà Lee Kyong Min (sống tại Seoul, Hàn Quốc), gần như chỉ xoay quanh việc đưa đón hai con gái từ trường học đến các trung tâm luyện thi rồi trở về nhà. Lịch trình ấy lặp lại mỗi ngày, như cách hàng triệu phụ huynh Hàn Quốc đang làm, với một mục tiêu duy nhất là đưa con vào những đại học danh giá nhất.

Là một người mẹ, bà Lee Kyong Min từng rất dằn vặt khi con phải học thêm quá nhiều. Một mặt, bà muốn con được hưởng nền giáo dục nhân văn, không bị cuốn vào cuộc đua đại học. Mặt khác, bà vẫn muốn con chiến thắng.

Mới lên tiểu học đã học thêm kín lịch

Năm 2013, để hai con (khi đó mới 4 và 5 tuổi) giành được suất học ở trường mầm non song ngữ, bà đã cho con tham gia nhiều lớp học thêm ở "thủ phủ dạy thêm" Daechi-dong (quận Gangnam, Seoul). Nơi đây có khoảng 1.200 trung tâm dạy thêm, luyện thi cùng hàng loạt hệ sinh thái phục vụ cho việc học tập.

Học sinh Hàn Quốc học thêm online tại một quán cà phê học bài ở Hàn Quốc. Ảnh: New York Times.

Quan trọng nhất là các “bài kiểm tra trình độ” - kỳ thi đầu vào do trung tâm dạy thêm tổ chức cho trẻ từ 4 tuổi. Một số kỳ thi khốc liệt đến mức phụ huynh phải cho con học thêm nơi khác chỉ để luyện thi đầu vào.

Khi con lên tiểu học, để con vào đại học danh giá, bà Lee cùng chồng đã tìm mọi cách để con được theo học những cơ sở dạy thêm tốt nhất. Suốt 7 ngày/tuần, bà chờ con đến khuya tại các quán cà phê kín chỗ phụ huynh. Trong lúc cha mẹ ngồi gần chỗ dạy thêm để chờ con, nhiều đứa trẻ cũng phải vừa làm bài tập, vừa ăn tối vội vàng trước khi lao vào lớp học tiếp theo.

Tại Hàn Quốc, dạy thêm bùng nổ từ thập niên 1990, khi nước này chuyển sang nền kinh tế cổ cồn trắng và bằng đại học trở thành “tấm vé” đổi đời. Đến nay, hệ thống này không chỉ phổ biến mà còn gây tranh cãi gay gắt về hệ lụy của cạnh tranh học thuật quá mức.

Theo dữ liệu của chính phủ, 80% học sinh trong độ tuổi đi học tại Hàn Quốc đang tham gia ít nhất một lớp học thêm. Dù số học sinh liên tục giảm, thị trường dạy thêm của nước này vẫn đạt kỷ lục 20,3 tỷ USD vào năm 2024.

Đáng chú ý hơn, trẻ bước vào cuộc đua ngày càng sớm. Jongro Academy, đơn vị quản lý các trung tâm luyện thi dành cho học sinh THCS và THPT, từng thực hiện một khảo sát với hơn 1.300 phụ huynh có con đang học tiểu học và THCS. Kết quả cho thấy hơn 88% cha mẹ nói họ muốn con học ngành y.

Cơn sốt vào trường y tại Hàn Quốc lớn đến mức nhiều em phải tham gia lộ trình ôn thi nhằm chuẩn bị vào trường y ngay từ tiểu học. Tại khu vực Gangnam, đặc biệt là Daechi-dong, các nhóm học sinh tiểu học "tinh tuyển" sẽ được xếp vào các lớp tối đa 10 người. Lớp dạy thêm đặc biệt này thường cho trẻ học vượt chương trình với mục đích giúp các em nâng cao cơ hội thi đậu trường y.

“Người ta nói muốn vào trường y, học sinh phải học toàn bộ chương trình toán đến hết cấp ba ít nhất 5 lần”, bà Lee nói với New York Times.

Ủy ban Nhân quyền Hàn Quốc từng nhiều lần cảnh báo việc để trẻ nhỏ tham gia các kỳ thi áp lực cao có thể vi phạm quyền trẻ em. Các nhà lập pháp cũng tuyên bố sẽ siết quản lý bởi học thêm góp phần gây khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên. Nhưng dù cơ quan chức năng đã cảnh báo, các phụ huynh cho rằng thay đổi hệ thống dạy thêm, học thêm ở Hàn Quốc không hề dễ dàng.

Áp lực kinh hoàng

Dù chính quyền kêu gọi hạn chế tạo áp lực cho trẻ, nỗi lo vì kỳ thi đại học CSAT vẫn phủ bóng hệ thống giáo dục Hàn Quốc. Tại một chuỗi luyện thi tiếng Anh quy mô lớn, một giáo viên ước tính học sinh tiểu học dành ít nhất 40 giờ mỗi tuần cho học thêm. Ông kể từng chấm bài luận của một bé gái 6 tuổi viết rằng em sợ cả gia đình sẽ không hạnh phúc nếu mình không học giỏi.

Loạt áp phích quảng cáo các "ngôi sao dạy thêm" ở Daechi-dong. Ảnh: New York Times.

Hiện, áp lực học tập kéo dài đang bộc lộ hệ quả về sức khỏe tâm thần, khiến không ít gia đình phải thay đổi quan điểm, thậm chí chọn rời khỏi đất nước. Bà Park Euna, phụ huynh của ba đứa trẻ trong độ tuổi đi học, nói rằng bà như “bừng tỉnh” khi bạn học của con gái lớn tự tử vì không vào được lớp học thêm toán danh tiếng.

“Nếu con không muốn học đại học, tôi cũng chấp nhận", người mẹ chia sẻ.

Không chỉ trẻ em, các bà mẹ cũng chịu áp lực lớn. Tại Hàn Quốc, trách nhiệm giáo dục con cái chủ yếu đặt lên vai người mẹ. Nhiều phụ nữ rời bỏ sự nghiệp sau khi sinh con, trở thành người giám sát nghiêm khắc trong khi chồng đứng ngoài cuộc. Xung đột gia đình nảy sinh khi người cha đặt câu hỏi về hiệu quả chi tiêu, còn người mẹ chìm trong lo âu thường trực.

Theo các chuyên gia, cuộc cạnh tranh giáo dục khốc liệt không chỉ bắt nguồn từ tham vọng cá nhân. Hàn Quốc có tỷ lệ nhập học đại học lên tới 76%, thuộc nhóm cao nhất thế giới, trong khi hệ thống hưu trí yếu, thiếu việc làm tay nghề cao chất lượng và chênh lệch thu nhập lớn khiến người dân càng phụ thuộc vào tấm bằng đại học.

Bàn về tình trạng trẻ trầm cảm vì học thêm, bác sĩ tâm thần Peter Na tại Đại học Yale (Mỹ) cho rằng không thể quy mọi trường hợp tự tử cho áp lực học tập. Tuy nhiên, ông bày tỏ sự lo ngại bởi dữ liệu mới nhất cho thấy triệu chứng trầm cảm đang gia tăng ở trẻ dưới 10 tuổi.

“Trầm cảm ở trẻ dưới 10 tuổi vốn không phổ biến", ông nói, đồng thời nhận định xã hội Hàn Quốc hiện nay rất khó có thể tách rời hiện tượng trẻ trầm cảm khỏi việc học thêm, dạy thêm.