Tọa lạc trên sườn núi Lạn Kha (xã Phật Tích, tỉnh Bắc Ninh), chùa Phật Tích là một trong những ngôi chùa có lịch sử lâu đời bậc nhất Việt Nam, gắn liền với sự phát triển của Phật giáo thời Lý. Nơi đây đang lưu giữ pho tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh có quy mô đặc biệt lớn, thu hút đông đảo tăng ni, Phật tử và du khách thập phương về chiêm bái.
Được chế tác từ đá xanh, pho tượng Phật A Di Đà nặng khoảng 3.000 tấn tại chùa Phật Tích được đánh giá là một trong những tượng Phật bằng đá có quy mô lớn nhất Việt Nam hiện nay. Pho tượng tọa lạc trang nghiêm trong khuôn viên chùa, nổi bật giữa không gian cổ kính, linh thiêng của quần thể di tích nghìn năm tuổi.
Pho tượng được tạo tác công phu, thể hiện hình tượng Phật A Di Đà với gương mặt hiền từ, dáng ngồi vững chãi, toát lên vẻ uy nghiêm nhưng gần gũi. Chất liệu đá xanh nguyên khối không chỉ tạo nên độ bền vững cho công trình mà còn góp phần tôn lên vẻ cổ kính, trang trọng của pho tượng giữa thiên nhiên núi rừng.
Pho tượng được làm theo nguyên mẫu từ tượng Phật A Di Đà tọa thiền trên toà sen đặt bên trong chùa Phật Tích. Đây là kiệt tác điêu khắc thời Lý và đã được Nhà nước công nhận là bảo vật quốc gia năm 2013.
Đại đức Thích Giác Tính, Phó trụ trì chùa Phật Tích cho biết, pho tượng được khởi công xây dựng từ năm 2007 và hoàn thành nhân dịp Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Tượng A Di Đà được khởi dựng bằng đá xanh, cao hơn 27m, nặng khoảng 3.000 tấn, tọa lạc trên đỉnh núi Phật Tích ở độ cao 108m so với mực nước biển và được đánh giá là một trong những tượng Phật bằng đá lớn nhất Đông Nam Á và là công trình tượng đài bằng đá hoành tráng đầu tiên tại Việt Nam.
Với kích thước đồ sộ, pho tượng toát lên vẻ uy nghi giữa núi rừng trầm mặc.
Quá trình xây dựng pho tượng Phật gặp nhiều khó khăn do điều kiện thi công trên núi, khi những khối đá nặng hàng chục tấn vẫn phải được xử lý chính xác để giữ trọn vẹn các chi tiết như gương mặt, trang phục đến hoa văn sao cho sống động, tinh xảo và sát với nguyên mẫu là thách thức lớn đối với đội ngũ nghệ nhân.
Tượng thể hiện Đức Phật ngồi thiền định, gương mặt từ bi, phúc hậu, mắt khép hờ, mang lại vẻ thanh tịnh.
Đến chùa Phật Tích, từ xa du khách đã có thể nhìn thấy pho tượng Phật khổng lồ cao sừng sững.
Bên cạnh pho tượng Phật khổng lồ, chùa Phật Tích còn nổi tiếng với công tháp Phổ Quang.
Với chiều cao hơn 5m, tháp Phổ Quang là nơi cất giữ xá lị của nhiều nhà sư trụ trì từng sinh sống tại đây.
Mỗi tầng tháp có 8 mặt, chính giữa mỗi mặt có trổ ô cửa vòm. Trong mỗi ô cửa bài trí một tượng Phật, tạo hình giống với tượng Phật cổ được phát hiện ở tòa bảo tháp xưa.
Tượng Phật A Di Đà cùng tháp Phổ Quang trên đỉnh núi Phật Tích không chỉ làm cho ngôi chùa thêm uy nghiêm, linh thiêng mà còn hòa quyện với cảnh quan thiên nhiên, tạo nên một quần thể kiến trúc - tâm linh, đồng thời góp phần khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng lâu đời của vùng đất Kinh Bắc.