Dạo quanh một vòng chợ xe máy cũ tại phố Chùa Hà và khu vực lân cận như phố Nguyễn Khánh Toàn, Trần Đăng Ninh trong chiều 7/2 (20 tháng Chạp), không khó để bắt gặp hình ảnh những người thợ sửa xe máy, tiểu thương và cò xe ngồi túm tụm uống trà, cắn hạt hướng dương để "giết thời gian" vì vắng khách.
Anh Tuấn (50 tuổi) với hơn 20 năm kinh nghiệm buôn bán xe cũ tại phố Chùa Hà - không giấu nổi tiếng thở dài. Anh Tuấn cho biết, thông thường mọi năm, thời điểm cách Tết một tháng là lúc thị trường sôi động nhất, đặc biệt là vào các ngày cuối tuần, sinh viên và người lao động đổ về mua bán xe nườm nượp, nhưng năm nay từ đầu chợ đến cuối chợ vắng tanh.
“Mọi năm mua đắt một tí thì vẫn còn bán được, chứ năm nay rẻ cũng chả bán được. Nhiều anh em chán nản, tính đường bỏ nghề vì không trụ nổi qua cái Tết này", anh Tuấn ngán ngẩm nói.
Không chỉ vắng khách, giá trị của những chiếc xe máy xăng cũ cũng đang giảm mạnh. Những dòng xe từng giữ giá như Honda SH Mode hay Vespa giờ đây khiến dân buôn "méo mặt".
Một chủ cửa hàng tiết lộ, một chiếc xe máy SH Mode đời 2020, cách đây vài tháng chợ thu mua vào giá 40 - 42 triệu đồng, nhưng đến nay rớt xuống chỉ còn hơn 30 triệu đồng vì vướng các thủ tục sang tên đổi chủ và nỗi lo xe có thể dính "phạt nguội".
Đối với các dòng xe đời 2007- 2010, giá trị còn thảm hại hơn. Một chiếc xe Honda Lead đời 2011 mua vào khoảng 3 triệu đồng, sau khi sơn sửa và thay thế phụ tùng trước đây được bán với giá 13 - 14 triệu đồng, thì nay có giá bán hơn 10 triệu đồng và rất trầy trật tìm người mua.
Một xu hướng đáng chú ý được các tiểu thương ghi nhận là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang xe điện. Trong bối cảnh quy định về kiểm định khí thải xe máy đang đến gần, người dân bắt đầu e ngại việc "nuôi" những chiếc xe xăng cũ kỹ gây ô nhiễm môi trường.
"Một nhà có ba cái xe máy xăng, giờ họ sẽ dần bán bớt một hai cái để mua xe điện. Người ta vẫn giữ xe máy để đi xa, nhưng xu hướng mua xe điện đi phố, nhất là khu vực trung tâm thì ngày càng nhiều", anh Hoàng (tiểu thương phố Chùa Hà) cho hay.
Theo thống kê của Cục Đăng kiểm Việt Nam , nước ta hiện có gần 70 triệu mô tô, xe gắn máy sử dụng động cơ đốt trong. TPHCM gần 9 triệu xe và Hà Nội "gánh" 6 triệu xe.
Cục Đăng kiểm Việt Nam kiến nghị Chính Phủ xây dựng lộ trình kiểm định khí thải theo từng giai đoạn. Theo đó, tại Hà Nội và TPHCM, giai đoạn đầu trong khoảng 1 năm rưỡi sẽ tập trung kiểm định các xe sản xuất trước năm 2008; đây là nhóm phương tiện có mức phát thải cao. Giai đoạn 2 kéo dài khoảng 2 năm tiếp theo mở rộng sang các xe sản xuất trước năm 2017. Sau khoảng 3 năm rưỡi mới triển khai kiểm định toàn bộ xe đang hoạt động. Đối với các địa phương còn lại, giai đoạn đầu sẽ tập trung vào xe sản xuất trước năm 2017, sau đó mới mở rộng sang toàn bộ phương tiện theo lộ trình phù hợp.
Nếu Chính phủ thông qua, khoảng 1 năm rưỡi nữa TPHCM và Hà Nội sẽ chính thức siết khí thải xe máy.