PwC Việt Nam vừa ra mắt Khảo sát về Lực lượng lao động toàn cầu năm 2025 – Báo cáo Việt Nam, mang đến những nhận định mới về kỳ vọng và khát vọng trong công việc của người lao động. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ trên toàn cầu, khảo sát cho thấy cách lực lượng lao động Việt Nam thích ứng với thị trường lao động bằng tinh thần lạc quan, song cũng có những yêu cầu ngày càng tăng về tính ổn định việc làm và chế độ phúc lợi.
Dựa trên ý kiến của hơn 1.000 người lao động đến từ hơn bảy ngành nghề trọng điểm tại Việt Nam, khảo sát đề cập đến sự chú trọng vào tính ổn định việc làm, minh bạch trong ghi nhận thành tích và ổn định tài chính. Đây cũng là thông điệp mạnh mẽ gửi tới các nhà lãnh đạo doanh nghiệp về việc tái cấu trúc chiến lược quản trị nhân sự, nhằm tăng cường sự gắn kết của nhân viên và tạo đà phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Việt Nam tăng tốc mạnh mẽ trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI)
Lực lượng lao động Việt Nam đang tiếp nhận AI với tốc độ nhanh hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trên thế giới. Theo khảo sát, có tới 83% người lao động tại Việt Nam sử dụng AI trong công việc – cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 69%. Đáng chú ý, 38% người lao động sử dụng AI tạo sinh (Generative AI) hàng ngày, gấp hơn hai lần mức trung bình toàn cầu (14%).
Con số ấn tượng này phản ánh quá trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam, cùng với mức độ tiếp nhận công nghệ ngày càng cao trong nhiều lĩnh vực. Đây cũng là minh chứng cho một thay đổi sâu sắc trong nhận thức của người lao động, khi AI không còn đơn thuần là công cụ nâng cao hiệu suất mà trở thành nguồn động lực cho phát triển sự nghiệp và đổi mới sáng tạo. Điều này được khẳng định khi 90% người dùng AI tại Việt Nam ghi nhận sự cải thiện rõ rệt cả về năng suất lẫn chất lượng công việc, đồng thời thể hiện sự hào hứng và mong đợi khám phá những tiềm năng mới từ công nghệ.
83% người lao động Việt Nam sử dụng AI trong công việc, theo Khảo sát về Lực lượng lao động toàn cầu năm 2025 – Báo cáo Việt Nam của PwC.
Tác động kép của chuyển dịch công nghệ
Nhìn chung, mức độ hài lòng trong công việc của người lao động Việt Nam vẫn ở mức cao – khi 81% số người tham gia khảo sát cho biết họ cảm thấy hài lòng với công việc của mình ít nhất một lần mỗi tuần, vượt mức trung bình toàn cầu là 70%. Điều này cho thấy đa số người lao động tìm được ý nghĩa và nguồn cảm hứng trong công việc, bất chấp những biến động không ngừng của thị trường lao động.
Tuy nhiên, bức tranh tích cực này cũng tồn tại nhiều thách thức mới. Kết quả cho thấy 40% người tham gia khảo sát tại Việt Nam đang chịu áp lực tài chính và 58% ghi nhận sự mệt mỏi, cao hơn so với mức 45% ở khu vực Trung Đông. Đáng chú ý, lực lượng lao động trẻ, đặc biệt là thế hệ Gen Z, đang có nhiều lo ngại hơn về sự ổn định trong công việc. Những xu hướng này không chỉ mang tính tạm thời, mà đang trở thành mối quan tâm mà doanh nghiệp cần ưu tiên giải quyết thông qua các chương trình chăm sóc sức khỏe tinh thần – nhằm xây dựng lực lượng lao động khỏe mạnh, có động lực và bền vững.
Ổn định việc làm và chế độ phúc lợi: Động lực then chốt của người lao động
Sự ổn định trong công việc đi kèm với an tâm về tài chính được xem là động lực then chốt cho người lao động. Theo khảo sát, có đến 79% người lao động toàn cầu coi đây là yếu tố đáng cân nhắc hàng đầu khi tìm kiếm cơ hội việc làm mới, phản ánh tâm lý thận trọng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.
Tại Việt Nam, bức tranh về triển vọng nghề nghiệp có phần lạc quan hơn khi 77% người lao động thể hiện sự tự tin vào tương lai. Sự ổn định về tài chính là nền tảng giúp củng cố niềm tin này, với trên 60% người lao động cho biết họ đủ khả năng trang trải chi phí sinh hoạt – cao hơn mức trung bình toàn cầu. Tuy nhiên, thế hệ Gen Z vẫn tỏ ra thận trọng hơn về tính ổn định và bền vững của sự nghiệp, đặt ra yêu cầu cấp thiết cho nhà tuyển dụng trong việc chủ động giải quyết những lo ngại này.
Đáng chú ý, những cải thiện về năng suất nhờ ứng dụng công nghệ mới đã được chuyển hóa thành các quyền lợi tài chính thiết thực tại Việt Nam. Có tới 69% người lao động được tăng lương trong năm qua khẳng định mức tăng này gắn liền với hiệu quả công việc – cao hơn đáng kể mức trung bình toàn cầu là 43%. Xu hướng này góp phần làm gia tăng kỳ vọng về sự công bằng trong việc ghi nhận và đánh giá thành tích, khi 51% người lao động tại Việt Nam dự kiến sẽ đề xuất tăng lương trong năm 2026. Điều này cho thấy chiến lược đãi ngộ cần phải được xây dựng dựa trên đóng góp thực tế của nhân viên, nhằm đảm bảo duy trì động lực làm việc và thu hút nhân tài.
51% người lao động tại Việt Nam dự kiến sẽ đề xuất tăng lương trong năm 2026, theo Khảo sát về Lực lượng lao động toàn cầu năm 2025 – Báo cáo Việt Nam của PwC.
Phát triển kỹ năng: Xu hướng cấp thiết trong kỷ nguyên số
Hơn hai phần ba người lao động toàn cầu tin rằng họ có mức độ kiểm soát đáng kể đến vừa phải trong cách công nghệ sẽ ảnh hưởng đến việc làm trong ba năm tới. Nhóm lao động trẻ tỏ ra lạc quan hơn về khả năng khai thác công nghệ mới để tiến xa hơn trong sự nghiệp.
Tại Việt Nam, tinh thần chủ động này được thể hiện qua sự quan tâm về phát triển bản thân và nâng cao nghiệp vụ. Có đến 60% người tham gia khảo sát dự đoán AI sẽ tạo ra những chuyển biến sâu sắc trong công việc của họ trong tương lai gần. Đồng thời, 75% người lao động đánh giá cao việc được tạo điều kiện học hỏi và nâng cao nghiệp vụ, cho thấy nhu cầu này đang trở thành ưu tiên thiết yếu.
Học tập liên tục không chỉ là yếu tố then chốt trong lộ trình phát triển sự nghiệp mà còn là giải pháp giúp ổn định việc làm trong bối cảnh công nghệ không ngừng biến động. Phần lớn người tham gia khảo sát (74%) xác nhận họ được tiếp cận đầy đủ các nguồn lực đào tạo tại nơi làm việc. Đây chính là nền tảng giúp lực lượng lao động chủ động thích nghi và đáp ứng hiệu quả các yêu cầu ngày càng cao tới từ các vị trí chịu nhiều ảnh hưởng của AI.
Cơ hội dành cho nhà lãnh đạo: Thúc đẩy đổi mới và sáng tạo
Trước bối cảnh kinh doanh không ngừng biến động, các nhà lãnh đạo cần nhanh chóng điều chỉnh chiến lược nhân tài để phù hợp với kỳ vọng của lực lượng lao động. Sự minh bạch, xây dựng niềm tin và cam kết thúc đẩy học tập liên tục là những yếu tố tăng cường gắn kết và trao quyền thực sự cho nhân viên.
Khảo sát của PwC chỉ ra sáu hành động then chốt nhằm thúc đẩy động lực làm việc trong kỷ nguyên AI. Trong số đó, việc đảm bảo sự công bằng trong ghi nhận thành tích, hỗ trợ sức khỏe tinh thần và phát triển kỹ năng phù hợp với AI là chìa khóa giúp doanh nghiệp duy trì sự gắn kết và phát triển bền vững. Tầm nhìn chiến lược trong những lĩnh vực này sẽ quyết định khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong môi trường số hóa ngày càng mạnh mẽ.
Ông Mohammad Mudasser, Giám đốc, Dịch vụ tư vấn thương vụ - Chuyển đổi, PwC Việt Nam, chia sẻ: “Sự tiếp nhận AI với tốc độ nhanh chóng của lực lượng lao động Việt thật sự ấn tượng. Điều này không chỉ xuất phát từ sự hiếu kỳ, mà còn bởi người lao động đang nhận ra những lợi ích thiết thực cho công việc và sự nghiệp của mình. Các nhà lãnh đạo cần tận dụng cơ hội này để tạo đà phát triển. Chuyển đổi Con người và Văn hoá chỉ thực sự thành công khi người lao động được trao quyền để tạo dựng thay đổi, thay vì chỉ thụ động tiếp nhận".