Hết thời làm ‘thượng đế’: Apple chính thức bị Nvidia vượt mặt trong chuỗi cung ứng

Trong hàng thập kỷ, Apple là cái tên khiến mọi nhà cung cấp linh kiện từ Đài Loan đến Hàn Quốc phải "nín thở" chờ đợi. Với túi tiền không đáy và những đơn hàng hàng chục triệu sản phẩm, CEO Tim Cook đã xây dựng nên một đế chế mà ở đó, Apple luôn là khách hàng ưu tiên số một, là người đặt ra luật chơi về giá cả và tiến độ.

Thế nhưng, làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang đảo ngược hoàn toàn trật tự này, đẩy nhà táo khuyết vào thế bị chèn ép ngay trên sân chơi sở trường của mình, phải đứng sau cái tên đang lên Nvidia.

Soán ngôi

Tờ Wall Street Journal (WSJ) cho hay cú sốc lớn nhất đối với vị thế của Apple có lẽ đến từ xưởng đúc chip lớn nhất thế giới TSMC. Trong nhiều năm, Apple là khách hàng lớn nhất, chiếm tỷ trọng doanh thu áp đảo và luôn là đơn vị đầu tiên được tiếp cận các tiến trình sản xuất chip tiên tiến nhất.

Tuy nhiên, CEO Jensen Huang của Nvidia gần đây đã xác nhận trên một chương trình podcast rằng Nvidia hiện đã trở thành khách hàng lớn nhất của TSMC.

Sự trỗi dậy của các dòng chip AI chuyên dụng khiến nhu cầu năng lực sản xuất tại TSMC trở nên khan hiếm hơn bao giờ hết. Khi các công ty như OpenAI, Google, Meta và Microsoft sẵn sàng chi hàng trăm tỷ USD để xây dựng hạ tầng AI, họ không chỉ mua chip, họ đang mua sự ưu tiên.

Điều này khiến Apple không còn là "thượng đế" duy nhất. Thậm chí, một số nguồn tin trong ngành cho biết Apple đang phải cân nhắc việc chuyển một số dòng chip cấp thấp hơn sang các đối tác khác ngoài TSMC để giảm bớt sự phụ thuộc và áp lực chi phí.

Lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất chính là chip nhớ. Dù iPhone 17 đang đạt doanh số kỷ lục, nhưng tốc độ tăng trưởng chi tiêu của Apple vẫn bị lép vế trước mức độ "vung tay" của các trung tâm dữ liệu AI. Theo ước tính từ hãng nghiên cứu TechInsights, giá DRAM có thể tăng gấp 4 lần so với mức của năm 2023 vào cuối năm nay, trong khi giá chip nhớ NAND (dùng để lưu trữ hình ảnh, video) cũng sẽ tăng hơn gấp 3 lần.

Chuyên gia Mike Howard từ TechInsights đưa ra một con số cụ thể: Apple có thể phải trả thêm tới 57 USD chi phí linh kiện bộ nhớ cho mỗi chiếc iPhone 18 (dự kiến ra mắt mùa Thu năm nay) so với mẫu iPhone 17 hiện tại. Với một thiết bị có giá bán lẻ khởi điểm từ 799 USD, mức tăng chi phí này là một đòn giáng mạnh vào biên lợi nhuận vốn được coi là "hàn thử biểu" cho sức khỏe tài chính của Apple.

Quyền lực đàm phán đổi chiều

Lịch sử cho thấy Apple thường xuyên sử dụng quyền lực của mình để ép giá nhà cung cấp, thậm chí thương lượng lại mức giá hàng tuần hoặc sẵn sàng từ chối nhập hàng nếu cảm thấy không có lợi.

Tuy nhiên, các đại gia bán dẫn như Samsung Electronics và SK Hynix hiện đang nắm đằng chuôi. Các công ty AI sẵn sàng thanh toán trước và trả giá cao để giữ chỗ, khiến các nhà sản xuất Hàn Quốc có thêm đòn bẩy để yêu cầu Apple phải chi đậm hơn.

Tờ WSJ cho hay sự cạnh tranh không chỉ dừng lại ở linh kiện mà còn là "chất xám". Các chuyên gia hàng đầu về vật liệu kính, vốn trước đây dành toàn bộ tâm trí để phát triển màn hình iPhone mỏng nhẹ, nay đang bị thu hút bởi các dự án kính chuyên dụng phục vụ đóng gói chip AI tiên tiến.

Ngay cả các nhà sản xuất cảm biến và linh kiện nhỏ lẻ bên trong iPhone cũng đang tìm thấy những nguồn doanh thu mới từ các dự án phần cứng của OpenAI hay các startup AI khác.

Trước tình hình này, nhiều chuyên gia nhận định Apple sẽ phải có phương án đối phó. Trước đây để bảo vệ biên lợi nhuận trước áp lực chi phí tăng cao, Apple thường có những chiến lược kinh doanh rất "tinh quái".

Một trong những nguồn thu lớn nhất của hãng là bán thêm dung lượng lưu trữ với giá cắt cổ. Năm ngoái, Apple đã khai tử dòng iPhone Pro bản 128GB, buộc người dùng phải chọn bản 256GB với giá cao hơn 100 USD.

Chuyên gia Craig Moffett từ Moffett Nathanson nhận định rằng kịch bản này rất có thể sẽ lặp lại trong năm nay để bù đắp các chi phí đầu vào đang leo thang.

Dù nhà phân tích nổi tiếng Ming-chi Kuo cho rằng Apple có thể sẽ không tăng giá bán lẻ trực tiếp cho dòng iPhone mới để duy trì sức cạnh tranh, nhưng áp lực từ "cơn khát AI" là có thật.

Apple đang bị kẹp giữa một bên là kỳ vọng của cổ đông về lợi nhuận kỷ lục, và một bên là các đối tác cung ứng đã bắt đầu biết nói "không" với những yêu sách của Tim Cook. Kỷ nguyên mà nhà táo khuyết có thể điều khiển cả thế giới sản xuất theo ý mình có lẽ đang dần khép lại.

*Nguồn: WSJ

Băng Băng