Trung Quốc vừa đưa vào vận hành nhà máy lưu trữ điện bằng khí nén lớn nhất thế giới tại tỉnh Giang Tô, đánh dấu bước tiến đáng chú ý trong chiến lược mở rộng hạ tầng lưu trữ năng lượng nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp.
Theo Harbin Electric – một trong các đơn vị tham gia xây dựng dự án – nhà máy có dung lượng lưu trữ lên tới 2.400 MWh và công suất phát điện 600 MW. Với quy mô này, cơ sở có thể đáp ứng nhu cầu điện hàng năm của khoảng 600.000 hộ gia đình, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng lưới điện khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng.
Lưu trữ năng lượng bằng khí nén (Compressed Air Energy Storage – CAES) được đánh giá là một trong những giải pháp hiệu quả nhất về chi phí cho lưu trữ năng lượng dài hạn. Công nghệ này hoạt động bằng cách sử dụng điện dư thừa – chủ yếu vào ban đêm hoặc khi nguồn năng lượng tái tạo phát vượt nhu cầu – để nén không khí và bơm xuống các khoang ngầm. Khi nhu cầu điện tăng cao, không khí nén được xả ra để quay tuabin, tạo ra điện năng cung cấp cho lưới.
Trong bối cảnh Trung Quốc đang đẩy nhanh phát triển điện gió và điện mặt trời, nhu cầu về các hệ thống lưu trữ quy mô lớn ngày càng trở nên cấp thiết. Chính phủ nước này đặt mục tiêu bổ sung hơn 180 GW công suất lưu trữ mới vào năm 2027, tạo động lực cho sự bùng nổ của các dự án pin lưu trữ, đồng thời mở đường cho các công nghệ thay thế như lưu trữ bằng khí nén.
Theo các thông tin được công bố, nhà máy tại Giang Tô sử dụng tuabin thế hệ mới, có khả năng đáp ứng yêu cầu cắt giảm đỉnh phụ tải của lưới điện trong thời gian ngắn. Hệ thống chỉ mất khoảng 10 phút để tăng công suất từ khi khởi động lên mức tối đa, qua đó nhanh chóng chuyển đổi năng lượng tiềm tàng của khí nén thành điện năng.
Dự án dự kiến thực hiện khoảng 330 chu kỳ sạc – xả mỗi năm. Mỗi lần sạc có thể lưu trữ khoảng 2,8 triệu kWh điện, tương đương lượng năng lượng cần thiết để cung cấp cho khoảng 100.000 phương tiện sử dụng năng lượng mới. Theo ông Chen Hui, Phó Giám đốc bộ phận kỹ thuật, an toàn và chất lượng của dự án, nhà máy sẽ giúp tiết kiệm khoảng 270.000 tấn than tiêu chuẩn mỗi năm và cắt giảm khoảng 520.000 tấn khí CO₂ phát thải ra môi trường.
Đây là công trình trình diễn cấp quốc gia duy nhất trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng bằng khí nén và cũng là nhà máy điện thương mại đầu tiên tại Trung Quốc ứng dụng công nghệ này ở quy mô lớn. Dự án được phát triển với sự hợp tác của Tập đoàn Muối Quốc gia Trung Quốc, Tập đoàn Huaneng Trung Quốc và Đại học Thanh Hoa, cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp nhà nước và các cơ sở nghiên cứu trong chiến lược chuyển đổi năng lượng của Trung Quốc.