Khi các tiêu chuẩn ESG toàn cầu bước vào giai đoạn thực thi cao điểm từ năm 2026, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mang tính chiến lược dài hạn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt. Câu hỏi đặt ra lúc này không còn là "có nên chuyển đổi xanh hay không", mà là "làm thế nào để chuyển đổi xanh mà không phá vỡ bài toán tài chính?". Đây cũng là trọng tâm được thảo luận tại Green Innovation Summit – The Innovation Insider #2, diễn ra tại TP.HCM, với sự tham gia của hơn 200 lãnh đạo doanh nghiệp sản xuất, ban quản lý khu công nghiệp, chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý, cùng sự đồng hành chiến lược của Huawei.
Theo các chuyên gia, những cơ chế như CBAM, CSDDD hay Hộ chiếu sản phẩm số (DPP) của EU đang chuyển nhanh từ giai đoạn định hướng sang thực thi, kéo toàn bộ chuỗi cung ứng vào một "luật chơi mới", nơi dữ liệu phát thải, minh bạch năng lượng và quản trị ESG trở thành điều kiện để duy trì thị trường.
Phát biểu tại sự kiện, bà Lê Nguyễn Duy Oanh – Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Công nghiệp Hỗ trợ (CSID), Sở Công Thương TP.HCM cho rằng thách thức lớn nhất của doanh nghiệp Việt hiện nay không chỉ nằm ở chi phí đầu tư, mà là thiếu một khung hành động rõ ràng cho quá trình chuyển đổi. Việc chủ động tiếp cận công nghệ mới, đặc biệt là năng lượng xanh và năng lượng tái tạo, song song với chuẩn bị nguồn nhân lực cho chuyển đổi kép "xanh và số" được xem là nền tảng để doanh nghiệp vừa thích ứng, vừa đo lường được lợi ích kinh tế thực chất.
Bà Lê Nguyễn Duy Oanh phát biểu tại sự kiện.
Từ góc nhìn chuỗi cung ứng toàn cầu, bà Phạm Thị Ngọc Thủy – Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV) nhận định năm 2026 sẽ là thời điểm phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp. Việt Nam hiện vẫn có cường độ phát thải trên một đơn vị GDP cao hơn mức bình quân của nhóm nước thu nhập trung bình, khiến doanh nghiệp đối mặt nguy cơ chịu chi phí thuế cao hơn hoặc thậm chí bị loại khỏi chuỗi cung ứng nếu không sớm xây dựng dữ liệu carbon và hệ thống quản trị ESG. Theo bà, xanh hóa lúc này không còn là câu chuyện hình ảnh, mà là bài toán quản trị rủi ro mang tính sống còn.
Một điểm nhấn quan trọng của hội nghị là cách tiếp cận chuyển đổi xanh từ góc độ tài chính. Đại diện Huawei Digital Power Việt Nam cho rằng năng lượng thông minh chính là "điểm chạm" then chốt giữa mục tiêu bền vững và hiệu quả kinh doanh. Thay vì coi năng lượng xanh là khoản chi phí đầu tư lớn, nhiều doanh nghiệp đang nhìn nhận đây là công cụ quản trị chi phí dài hạn, giúp giảm hóa đơn điện, tối ưu dòng tiền và kiểm soát rủi ro năng lượng trong bối cảnh giá điện và yêu cầu phát thải ngày càng biến động. Khi bài toán hoàn vốn được tính toán rõ ràng, chuyển đổi xanh không còn là gánh nặng, mà trở thành đòn bẩy cạnh tranh.
Huawei đặc biệt nhấn mạnh vai trò của minh bạch dữ liệu xanh trong việc đáp ứng các hàng rào kỹ thuật như CBAM. Theo đại diện hãng, mô hình điện mặt trời kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) đang trở thành lời giải chiến lược. Thực tế triển khai tại một nhà máy dệt may ở Long An cho thấy, việc tích hợp BESS giúp nâng tỷ lệ sử dụng điện xanh từ 40% lên 61% so với phương án chỉ lắp điện mặt trời, đồng thời tạo ra hơn 1 triệu USD doanh thu trong vòng 20 năm, đặt nền tảng cho tăng trưởng bền vững và khả năng cạnh tranh dài hạn.
Đại diện Huawei chia sẻ về mô hình điện mặt trời kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS).
Các ví dụ thực tiễn tại phiên thảo luận cũng cho thấy chuyển đổi xanh hoàn toàn có thể tạo ra giá trị kinh tế. Kingspan Việt Nam, với nhà máy đạt chứng nhận LEED Platinum tại KCN Phú Mỹ, đã tiết kiệm hơn 2 tỷ đồng chi phí điện mỗi năm nhờ ứng dụng giải pháp Huawei FusionSolar, với thời gian hoàn vốn khoảng 6 năm. Ở góc độ hạ tầng, đại diện KCN Hiệp Phước cho biết chỉ cần tối ưu các hệ thống vận hành cốt lõi, doanh nghiệp đã có thể cắt giảm tới 35% điện năng tiêu thụ mà chưa cần đầu tư công nghệ quy mô lớn.
Khép lại sự kiện, các bên tham dự cùng chung nhận định: năm 2026 là mốc thời gian không thể trì hoãn. Doanh nghiệp Việt cần tiếp cận chuyển đổi xanh như một bài toán hiệu suất và tài chính dài hạn. Trong bối cảnh đó, năng lượng thông minh, với vai trò của các nền tảng công nghệ và giải pháp quản trị dữ liệu, đang dần trở thành xương sống cho lộ trình Net Zero và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt trong giai đoạn mới.