Một trong những công ty AI được định giá cao nhất thế giới đang đối mặt với viễn cảnh cạn kiệt tiền mặt. Theo phân tích từ các chuyên gia Wall Street, OpenAI có thể hết tiền trong vòng 18 tháng tới, mặc dù công ty vừa hoàn thành vòng gọi vốn kỷ lục 40 tỷ USD vào tháng 3 năm ngoái.
Theo báo cáo từ The Information trong năm 2024, OpenAI dự kiến sẽ lỗ hơn 8 tỷ USD trong năm 2025. Con số này sẽ tăng lên 14 tỷ USD vào năm 2026, gấp gần ba lần mức lỗ hiện tại. Đáng lo ngại hơn, dự báo cho thấy khoản lỗ có thể vượt 40 tỷ USD vào năm 2028. Chỉ riêng trong nửa đầu năm 2024, công ty đã ghi nhận khoản lỗ ròng 3 tỷ USD, cho thấy tốc độ "chảy máu tiền" đang diễn ra nhanh chóng.
Tình hình tài chính của OpenAI đang trở nên ngày càng mong manh
Điều gì đã đưa một công ty đang dẫn đầu cuộc đua AI hiện nay vào tình thế hiểm nghèo như vậy?
Câu trả lời nằm ở bản chất của AI thế hệ mới. Khác với các công ty phần mềm truyền thống, AI đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ. Chi phí huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn đang tăng theo cấp số nhân, từ 1 tỷ USD trong năm nay lên hơn 9,5 tỷ USD vào năm 2026. Chi phí vận hành mô hình để phục vụ người dùng hiện chiếm tới 1,8 tỷ USD trong tổng doanh thu 3,7 tỷ USD năm nay.
OpenAI còn gánh chịu các khoản chi khổng lồ khác. Chi phí nhân sự dự kiến tăng gấp ba lần từ 0,7 tỷ USD năm nay lên 2 tỷ USD vào năm sau. Riêng khoản thưởng bằng cổ phần trong nửa đầu năm 2024 đã lên tới 1,5 tỷ USD, tương đương với doanh thu cùng kỳ. Công ty còn phải dựa vào Microsoft cho khoảng 0,5 tỷ USD chi phí thuê trung tâm dữ liệu, đồng thời Microsoft còn lấy 20% doanh thu của OpenAI.
Trong khi chi phí tăng vọt, vấn đề kiếm tiền lại trở thành nỗi đau đầu lớn. Mặc dù có hơn một tỷ người sử dụng các mô hình AI mỗi tháng, phần lớn không hề trả tiền. Người dùng có thể lựa chọn giữa nhiều mô hình miễn phí chất lượng cao, và nếu một nhà cung cấp đặt paywall hoặc hiển thị quảng cáo khó chịu, họ sẽ dễ dàng chuyển sang đối thủ.
Sự thiếu vắng "chất kết dính" này có thể chỉ là tạm thời. Trong tương lai, một mô hình AI có thể hiểu người dùng đến mức việc chuyển đổi sẽ đau đớn như một cuộc ly hôn. Lúc đó, OpenAI mới thực sự kiếm tiền từ phí thuê bao, quảng cáo và các dịch vụ bổ sung. Nhưng câu hỏi then chốt là: công ty có đủ tiền để sống sót đến lúc đó không?
Dự báo về doanh thu của OpenAI trong những năm tới
Sam Altman, CEO của OpenAI, đã nổi tiếng với khả năng gọi vốn phi thường. Ông được mệnh danh là "người gọi vốn giỏi nhất trong lịch sử công nghệ." Vòng gọi vốn 40 tỷ USD là cao nhất mọi thời đại cho bất kỳ công ty tư nhân nào, vượt xa Ant Group của Trung Quốc với 14 tỷ USD năm 2018, và thậm chí còn vượt IPO lớn nhất lịch sử của Saudi Aramco với dưới 30 tỷ USD.
Tuy nhiên, có một sự khác biệt chết người: Ant Group có lợi nhuận, Saudi Aramco cực kỳ có lãi, còn OpenAI đang đốt tiền quá nhanh. Ông Altman đã thành công trong việc thổi phồng khả năng của AI trong khi giấu đi phần chi phí khổng lồ. Ngay từ năm 2020, giới nội bộ Silicon Valley đã biết về "định luật quy mô" - các mô hình sẽ mạnh hơn nhưng cũng đắt hơn theo cấp số nhân. Trong một vòng xoáy kỳ lạ, càng gọi được nhiều vốn, Altman càng nổi tiếng, và càng nổi tiếng, ông càng gọi được nhiều vốn hơn.
Thế nhưng, ngay cả Sam Altman cũng không thể tung hứng mãi mãi. Công ty đã cam kết chi 1,4 nghìn tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu, một con số gần như không thể thực hiện. Dù OpenAI có thể phá vỡ nhiều cam kết và thanh toán bằng cổ phiếu được định giá quá cao, công ty vẫn phải tìm những khoản vốn khổng lồ.
Các gã khổng lồ như Google, Microsoft và Meta có thể chi hàng trăm tỷ USD cho AI nhờ thu nhập từ các mảng kinh doanh cũ. OpenAI là công ty độc lập không có nguồn thu nào khác, đặt mình vào thế hoàn toàn khác biệt. Kết cục có thể là OpenAI sẽ bị Microsoft, Amazon hoặc một ông lớn giàu có khác thâu tóm. Các nhà đầu tư sẽ phải chịu thua lỗ, những nhà sản xuất chip và xây dựng trung tâm dữ liệu đã ký hợp đồng với Altman sẽ phải tìm kiếm khách hàng mới.