Siết điểm cộng IELTS, điều chỉnh nguyện vọng và phương thức xét tuyển, bảo đảm công bằng cho thí sinh
Ba điểm mới đáng chú ý trong dự kiến của công tác tuyển sinh đại học 2026 đang thu hút sự quan tâm của thí sinh và phụ huynh.
Những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh đại học năm nay khiến lợi thế truyền thống của học sinh trường chuyên dần thu hẹp. Thí sinh buộc phải tính toán kỹ chiến lược nguyện vọng và tập trung đồng đều cho các kỳ thi, thay vì trông chờ vào ưu tiên như trước. Theo Bộ GD&ĐT, điều chỉnh này nhằm hạn chế chênh lệch cơ hội giữa các nhóm thí sinh.
Tuyển sinh ĐH năm 2026 có nhiều điểm mới
Theo TS Nguyễn Mạnh Hùng - đại diện Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 sẽ được ban hành mới nhằm đảm bảo công bằng hơn cho tất cả thí sinh.
"Về phương thức tuyển sinh, các trường đại học vẫn được tự chủ xác định phương thức xét tuyển, nhưng dự kiến mỗi trường chỉ được áp dụng tối đa 5 phương thức, trừ phương thức xét tuyển thẳng theo quy định của bộ.
Dự kiến quy chế mới cũng quy định thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng", ông Hùng thông tin.
Liên quan đến việc cộng điểm cho thí sinh có chứng chỉ quốc tế, ông Hùng cho biết, quy chế cũ cho phép cộng tối đa 3 điểm.
Tuy nhiên, trong quy chế mới, dự kiến mức điểm cộng này giảm xuống còn khoảng 1-2 điểm, trong khi các trường vẫn được tự chủ trong khung quy định chung.
Theo ông Hùng, việc điều chỉnh nhằm đảm bảo công bằng hơn cho thí sinh ở những vùng khó khăn, nơi điều kiện tiếp cận các chứng chỉ quốc tế còn hạn chế, đồng thời giảm sự chênh lệch lợi thế giữa các nhóm thí sinh trong tuyển sinh đại học.
Giảm điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữTheo các chuyên gia, những thay đổi trên sẽ tác động lớn đến công tác tuyển sinh của các trường cũng như thí sinh.
TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp Tp.HCM - cho rằng, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng xét tuyển nên phải cân nhắc kỹ lưỡng để vừa chọn đúng ngành, đúng trường yêu thích, vừa đảm bảo khả năng trúng tuyển.
"Về phương thức xét tuyển, năm nay thí sinh cần lưu ý, đặc biệt với học sinh trường chuyên. Trước đây, nhiều người cho rằng học sinh trường chuyên gần như nắm chắc cơ hội vào đại học nhờ các phương thức xét tuyển sớm, ưu tiên xét tuyển học sinh chuyên hay cộng điểm cao cho chứng chỉ quốc tế như IELTS.
Tuy nhiên, những lợi thế này đã bị thu hẹp đáng kể theo quy chế mới. Khi đó, phần lớn thí sinh phải cạnh tranh dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi đánh giá năng lực", ông Nhân nhận định.
PGS.TS Từ Quang Tân, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên, cũng cho rằng: "Từ phân tích kết quả tuyển sinh đại học những năm gần đây, tôi nhận thấy những điều chỉnh trên, đặc biệt những điều chỉnh về hạn chế số lượng nguyện vọng, giảm điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ và tinh gọn các phương thức xét tuyển là phù hợp với tình hình tuyển sinh thực tế".
Học sinh tìm hiểu thông tin trong Chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 tại Gia Lai - Ảnh: T.R.
Giới hạn tối đa 5 phương thức xét tuyển
Năm nay, đa số các trường áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, kết hợp nhiều tiêu chí như: điểm thi THPT, điểm thi đánh giá năng lực, học bạ THPT, chứng chỉ ngoại ngữ… với các trọng số khác nhau.
Do vậy, thí sinh cần phân bổ thời gian học tập hợp lý, chuẩn bị tốt cho tất cả các kỳ thi và học đều các tổ hợp môn, thay vì dồn sức cho phương thức xét tuyển duy nhất.
"Việc hạn chế các cơ sở đạo tạo chỉ sử dụng tối đa 5 PTXT (không tính PTXT thẳng theo quy định của Bộ) là phù hợp. Với quy định này, các trường bắt buộc phải xem xét để lựa chọn các PTXT phù hợp nhất với đặc thù của các trường để sử dụng, thí sinh cũng không bị chạy theo quá nhiều các kỳ thi", PGS.TS Từ Quang Tân nói.
Cũng theo ông Tân, từ kết quả tuyển sinh những năm gần đây, thí sinh trúng tuyển vào các ngành đào tạo giáo viên đều trúng tuyển từ nguyện vọng 6 trở xuống. Điều đó chứng tỏ là khi thí sinh đã xác định đăng ký vào các khối ngành sư phạm, các em đã suy xét rất nghiêm túc, trách nhiệm trong việc đặt các nguyện vọng xét tuyển.
Điều đặc biệt là cần thống nhất quy đổi điểm giữa các PTXT và quy đổi giữa các tổ hợp xét tuyển về tổ hợp gốc, đặc biệt việc quy đổi giữa các PTXT về PTXT sử dụng kết quả thi THPT cần thống nhất trong toàn quốc. Ví dụ: Năm 2025, các cơ sở giáo dục đại học được giao tự chủ quy đổi điểm môn tiếng Anh/chứng chỉ tiếng Anh làm cho nhiều trường có điểm chuẩn đầu vào lên đến 29 hoặc 30 điểm, PGS.TS Từ Quang Tân nhận định.
Ba điểm mới đáng chú ý trong dự kiến của công tác tuyển sinh đại học 2026 đang thu hút sự quan tâm của thí sinh và phụ huynh:
Thứ nhất, mỗi thí sinh dự kiến chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như trước. Thứ hai, các trường đại học vẫn được tự chủ tuyển sinh nhưng có thể bị giới hạn tối đa 5 phương thức xét tuyển. Thứ ba, điểm cộng cho chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, TOEFL dự kiến giảm từ mức tối đa 3 điểm xuống còn 1–2 điểm, nhằm tăng tính công bằng giữa các nhóm thí sinh.
Khánh Linh (theo Tuổi trẻ, Phụ nữ Việt Nam)
