Tưởng "nuôi con để nhờ cậy tuổi già", ai ngờ tới lúc nghỉ hưu, tôi bị con cái ép vào viện dưỡng lão sống
Tôi nhận ra những "cái được" khi bản thân sống trong viện dưỡng lão, hơn rất nhiều nếu các con chăm tôi.
Năm nay tôi 81 tuổi, liệt nửa người. Tôi chưa từng nghĩ rằng ở cái tuổi gần đất xa trời này, mình lại phải học cách quen dần với một nơi gọi là viện dưỡng lão.
Con cái bảo đó là vì “tốt cho tôi”. Chúng nói ở đây có y tá trực 24/7, có bác sĩ, có người chăm sóc chuyên nghiệp. Chúng nói tôi ở nhà sẽ vất vả cho chúng, mà chúng thì đã quá mệt rồi. Tôi nghe hết, hiểu hết, nhưng lòng vẫn nặng trĩu như có gì đó mắc kẹt không thể nói thành lời.
Ảnh minh họa
Xem thêm video: Mẹ chồng lén xem camera phòng ngủ con trai và con dâu rồi làm một việc không ngờ
Ở Trung Quốc bây giờ có hơn 40 triệu người già như tôi – khuyết tật hoặc bán khuyết tật. Tôi không phải trường hợp hiếm hoi. Nhưng khi mọi chuyện rơi vào chính mình, tôi mới hiểu rằng điều khiến gia đình tranh cãi không phải là "có chăm sóc hay không", mà là "chăm sóc bằng cách nào?".
Ngày trước, tôi vẫn tin câu nói “nuôi con để nhờ cậy lúc tuổi già”. Tôi và vợ đã dành cả đời để làm việc, tích cóp, lo cho con ăn học, mua nhà, lập gia đình. Khi chúng còn nhỏ, tôi nghĩ: rồi đến lúc mình già yếu, con cái sẽ ở bên. Không phải vì nghĩa vụ, mà vì tình thân.
Nhưng đời sống bây giờ khác rồi.
Các con tôi đều đã ngoài 40, 50 tuổi. Chúng vừa phải đi làm, vừa lo cho con cái đang tuổi ăn học. Có đứa còn phải chạy KPI, tăng ca đến tối mịt. Tôi nằm liệt nửa người, đêm cần trở mình, ngày cần người đỡ đi vệ sinh. Chỉ riêng chuyện đó thôi cũng đủ bào mòn sức lực của một người khỏe mạnh, nói gì đến con tôi – những người đã bước sang tuổi trung niên.
Tôi thấy chúng mệt. Thấy rõ lắm.
Có những đêm con trai tôi cáu gắt vì thiếu ngủ, con dâu lặng lẽ lau nước mắt trong bếp. Không ai nói ra, nhưng tôi hiểu: sự hiện diện của tôi trong căn nhà ấy đã trở thành một gánh nặng. Không ai muốn điều đó, nhưng nó vẫn xảy ra.
Ảnh minh họa
Người ngoài nói đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão là bất hiếu. Tôi cũng từng nghĩ vậy. Nhưng khi chính mình trở thành người cần được chăm sóc 24/7, tôi mới hiểu: lòng hiếu thảo không thể thay thế cho kiến thức điều dưỡng.
Loét do nằm lâu, phục hồi chức năng, quản lý thuốc, xử lý khi tôi đột ngột khó thở – những việc ấy không thể chỉ dựa vào tình thương. Có những lúc tôi thấy con tôi hoảng loạn vì không biết phải làm gì, còn tôi thì bất lực nằm đó, vừa đau đớn vừa áy náy.
Tiền bạc cũng là một vấn đề. Thuê người chăm sóc tại nhà rất đắt, lại không ổn định. Người làm được vài tháng lại nghỉ. Còn viện dưỡng lão thì khác, chi phí rõ ràng, đều đặn. Lương hưu của tôi gần như đủ để chi trả. Nghĩ theo cách đó, tôi không còn là gánh nặng tài chính cho con cái. Tôi đang dùng tiền của chính mình để mua sự chăm sóc chuyên nghiệp.
Nhưng dù lý trí có hiểu, lòng vẫn đau.
Đau vì cảm giác bị “đẩy ra ngoài” cuộc sống gia đình. Đau vì từ nay, tôi không còn là người cha ngồi ở bàn ăn mỗi tối, mà là một ông già được thăm nom theo lịch.
Thế rồi, một điều lạ xảy ra.
Khi vào viện dưỡng lão, tôi gặp những người cùng tuổi. Chúng tôi nói chuyện về những năm tháng cũ, về thời bao cấp, về những ngày lao động vất vả. Ở đây, tôi không sợ mình làm phiền ai. Không phải dè chừng từng cử động, từng tiếng ho. Tôi không còn cảm giác mình là “người thừa” trong chính ngôi nhà của con.
Ảnh minh họa
Khi các con đến thăm, chúng không còn mệt mỏi như trước. Chúng ngồi nói chuyện với tôi lâu hơn, kiên nhẫn hơn. Chúng không còn vừa thay tã vừa cáu gắt, vừa chăm tôi vừa thở dài. Lúc ấy, tôi nhận ra: có lẽ mối quan hệ cha con của chúng tôi đang được cứu vãn, theo một cách rất khác so với điều tôi từng tưởng tượng.
Điều khiến tôi đau lòng nhất không phải là ở viện dưỡng lão, mà là cảm giác mình bị quyết định thay, chứ không phải được hỏi ý kiến. Tôi ước gì các con nói chuyện với tôi sớm hơn, khi tôi còn khỏe. Ước gì chúng hỏi: “Bố muốn thế nào?” thay vì “Bố nên thế này”.
Giữa “ép buộc” và “thỏa thuận”, khoảng cách lớn lắm.
Nếu được lựa chọn, tôi muốn được tôn trọng. Muốn được tham gia vào quyết định về quãng đời cuối của mình. Bởi già đi không có nghĩa là mất quyền được lựa chọn.
Giờ đây, mỗi khi nhìn những người bạn già trong viện, tôi tự hỏi: khi đến lượt con cái tôi già yếu, liệu chúng có mong được đối xử ra sao? Và khi chính các con tôi bước vào tuổi xế chiều, liệu chúng có muốn bị quyết định thay như tôi hôm nay?
Ảnh minh họa
Có lẽ, lòng hiếu thảo không nên chỉ là ở bên giường bệnh suốt ngày đêm, mà là tìm cách để tất cả các thế hệ trong gia đình có thể sống tiếp mà không kiệt quệ, không oán giận, không tổn thương nhau.
Tôi 81 tuổi. Tôi đang học cách chấp nhận. Nhưng nếu được nói một điều với những gia đình có cha mẹ già, tôi chỉ mong:hãy nói chuyện với chúng tôi sớm hơn, và nói bằng sự tôn trọng.
